Қазақ әдебиеті: ҰБТ-ға дайындық

ҰБТ-дағы форматы: 40 тапсырма (бір дұрыс жауап — 25; мәтін бойынша тапсырмалар — 5; сәйкестік — 5; бір немесе бірнеше дұрыс жауап — 5), бейіндік пән.

40 тапсырма: бір жауапты 25, бір мәтін (үзінді) бойынша 5, сәйкестендіруге 5, бір немесе бірнеше жауапты 5. Ең көбі — 50 ұпай.

Дәуірлер бойынша 8 бөлім: ежелгі әдебиет, ауыз әдебиеті, жыраулар поэзиясы, ХІХ ғасыр, ХХ ғасырдың І және ІІ жартысы, қазіргі әдебиет, үзіндімен жұмыс. Сұрақтар ҰТО-ның 2026 жылғы шығармалар тізімі бойынша.

Тренажерді ашу: Қазақ әдебиеті →Тегін, тіркелусіз

ҰТО спецификациясының бөлімдері мен тақырыптары

1. Ежелгі дәуір әдебиеті

2. Халық ауыз әдебиеті

3. Жыраулар поэзиясы

4. ХІХ ғасыр әдебиеті

5. ХХ ғасырдың І жартысындағы әдебиет

6. ХХ ғасырдың ІІ жартысындағы әдебиет

7. Қазіргі заман әдебиеті

8. Көркем шығарма үзіндісімен жұмыс

Ежелгі дәуір әдебиеті — терминдер, даталар
Күнтуды«Құтты білікте» — әділеттің символы (әмірші)
Айтолдыбақыттың символы
Өгдүлмішақылдың символы
Одғұрмышқанағаттың символы
Йоллығ тегін«Күлтегін» жырының авторы (VIII ғ.)
Қорқыт атақобызды жасаушы; «Байбөрі баласы Бамсы-Байрақ туралы жыр», нақыл сөздер
Жүсіп Баласағұн«Құтты білік» — әділ мемлекет туралы дастан
Ахмет Йассауи«Даналық кітабы» («Диуани хикмет»)
Әл-Фараби«Екінші ұстаз»; «Қашықтасың туған жер», «Тіршілікте құрыштай бол төзімді» өлеңдері
Халық ауыз әдебиеті — терминдер, даталар
Қобыландыбатыр, тұлпары — Тайбурыл, жары — Құртқа
Төлеген«Қыз Жібек» кейіпкері, оны Бекежан өлтіреді
Аяз бикедейден шыққан дана би: «Аязым, әліңді біл!»
Біржан салСара Тастанбекқызымен айтысқан ақын
Төле би«Ердің бақыты — әйел»
Әйтеке би«Қасқакөл дауы»
Қазыбек би«Кім жақын? Не қымбат? Не қиын?»
Әнет баба«Не арсыз. Не ғайып. Не даусыз»
Сырым Датұлы«Балаби мен Сырым»
Жыраулар поэзиясы — терминдер, даталар
Зар заманотарлық езгі мен бұрынғы өмірдің жоғалуы туралы қайғы поэзиясы (ХІХ ғ.)
ЖерұйықАсан қайғы іздеген аңыздағы жайлы мекен
Асан қайғы«Асан қайғының жерге айтқан сыны»; Жерұйықты іздеген
Қазтуған жырау«Қазтуғанның қонысымен қоштасуы»
Шалкиіз жырау«Би Темірге бірінші толғауы»
Доспамбет жырау«Айналайын, Ақ Жайық», «Қоғалы көлдер, қом сулар»
Бұқар жырау«Тілек», «Әй, Абылай, Абылай», «Асқар таудың өлгені»
Шортанбай Қанайұлы«Зар заман»
Мұрат Мөңкеұлы«Үш қиян», «Сарыарқа»
Нысанбай жырау«Кенесары — Наурызбай» дастаны
ХІХ ғасыр әдебиеті — терминдер, даталар
Сегіз аяқАбай жасаған өлең түрі
Он жетінші сөзҚайрат, Ақыл, Жүрек таласы; Ғылым билікті Жүрекке береді
«Бес нәрседен қашық бол»Абай: өсек, өтірік, мақтаншақ, еріншек, бекер мал шашпақтан қашық бол; талап, еңбек, терең ой, қанағат, рақымға асық бол
ЕскендірАбайдың Ескендір Зұлқарнайын және оның ұстазы Аристотель туралы поэмасы
Махамбет Өтемісұлы«Мен, мен, мен едім», «Махамбеттің Баймағамбетке айтқаны», «Бағаналы терек»
Шоқан Уәлиханов«Ыстықкөл күнделігі»
Ыбырай Алтынсарин«Атымтай жомарт», «Қыпшақ Сейітқұл», «Дүние қалай етсең табылады»
Абай Құнанбаев«Сегіз аяқ», «Ғылым таппай мақтанба», «Болыс болдым, мінеки», «Ескендір», қара сөздер
Сұлтанмахмұт Торайғыров«Шығамын тірі болсам адам болып», «Шәкірт ойы»
ХХ ғасырдың І жартысындағы әдебиет — терминдер, даталар
БаянАбылай ханның батыры; інісі Ноянды өлтіріп, өкініп, шайқаста қаза тапты
ҚұлагерСағынайдың асында өлтірілген Ақан серінің сәйгүлігі
ҰлпанЕсенейдің әйелі, ел басқарған дана әйел
КөксерекҚұрмаш асырап, кейін оның өзіне шапқан бөлтірік
Ахмет Байтұрсынұлы«Егіннің бастары» (мысал), «Адамдық диқаншысы»
Міржақып Дулатов«Бақытсыз Жамал» (1910)
Мағжан Жұмабаев«Батыр Баян» поэмасы
Жүсіпбек Аймауытов«Ақбілек» романы
Шәкәрім Құдайбердіұлы«Еңлік — Кебек» дастаны, «Жастарға»
Ілияс Жансүгіров«Құлагер» поэмасы
Ғабит Мүсірепов«Ұлпан» романы
Мұхтар Әуезов«Абай жолы» роман-эпопеясы, «Көксерек» әңгімесі
ХХ ғасырдың ІІ жартысындағы әдебиет — терминдер, даталар
ҚожаСоқпақбаев хикаятының кейіпкері, тентек, бірақ адал бала
ДүйшенАйтматов повесіндегі ауылдың алғашқы мұғалімі
Бердібек Соқпақбаев«Менің атым Қожа»
Мұқағали Мақатаев«Аққулар ұйықтағанда» поэмасы
Бауыржан Момышұлы«Ұшқан ұя» — балалық шақ туралы
Ілияс Есенберлин«Қаһар» — «Көшпенділер» трилогиясының үшінші кітабы, Кенесары туралы
Қасым Қайсенов«Жау тылындағы бала» — партизандар туралы
Шыңғыс Айтматов«Алғашқы ұстаз» — Дүйшен мен Алтынай
Қазіргі заман әдебиеті — терминдер, даталар
ТомирисКирді жеңген сақ (массагет) патшайымы
ҚажымұқанҚажымұқан Мұңайтпасұлы — әлемге әйгілі қазақ балуаны
Шахимардан Құсайынов«Томирис» драмасы — сақ патшайымы парсы патшасы Кирге қарсы
Қ. Әбдіқадыров«Қажымұқан» — атақты балуан туралы
Шерхан Мұртаза«Тәуекел той» әңгімесі
Көркем шығарма үзіндісімен жұмыс — терминдер, даталар
Тақырыпшығарма не туралы
Идеяавтордың негізгі ойы
Көркем детальмаңызды мағынасы бар әсерлі ұсақ жайт

Өзіңді тексер

1. бір дұрыс жауап

Орхон-Енисей ескерткіштері қандай жазумен жазылған?

  1. A. көне түркі (руна) жазуы
  2. B. араб жазуы
  3. C. латын жазуы
  4. D. кирилл жазуы
Жауап пен талдауды көрсету

Дұрыс жауап: A

Талдау: Орхон-Енисей ескерткіштері (VI–VIII ғғ.) тасқа қашалған көне түркі руна жазуымен жазылған. «Күлтегін» жыры — осы ескерткіштердің бірі.

2. бір дұрыс жауап

«Күлтегін» жырын жазған (тасқа қашаған) кім?

  1. A. Йоллығ тегін
  2. B. Тоныкөк
  3. C. Қорқыт
  4. D. Жүсіп Баласағұн
Жауап пен талдауды көрсету

Дұрыс жауап: A

Талдау: «Күлтегін» ескерткішіндегі мәтінді Білге қағанның тапсырмасымен Йоллығ тегін жазған. Тоныкөк — өз атымен аталған басқа ескерткіштің иесі.

3. бір дұрыс жауап

Қорқыт атаның музыкалық аспабы:

  1. A. қобыз
  2. B. домбыра
  3. C. сыбызғы
  4. D. сазсырнай
Жауап пен талдауды көрсету

Дұрыс жауап: A

Талдау: Аңыз бойынша Қорқыт ата қобызды алғаш жасаған, өлімнен қашып, қобыз тартумен жүрген. «Қорқыт ата кітабында» оғыз батырлары туралы жырлар бар, соның бірі — «Бамсы-Байрақ туралы жыр».

4. бір дұрыс жауап

Жүсіп Баласағұнның «Құтты білік» дастанында Күнтуды бейнесі нені білдіреді?

  1. A. әділет (заң)
  2. B. ақыл
  3. C. қанағат
  4. D. бақыт
Жауап пен талдауды көрсету

Дұрыс жауап: A

Талдау: «Құтты біліктің» төрт кейіпкері — төрт ұғымның символы: Күнтуды — әділет, Айтолды — бақыт (дәулет), Өгдүлміш — ақыл, Одғұрмыш — қанағат.

5. бір дұрыс жауап

Әл-Фарабиді ғылым тарихында қалай атаған?

  1. A. Екінші ұстаз
  2. B. Бірінші ұстаз
  3. C. Ұлт ұстазы
  4. D. Түркістан шайхы
Жауап пен талдауды көрсету

Дұрыс жауап: A

Талдау: Әл-Фараби «Екінші ұстаз» атанған: «Бірінші ұстаз» — Аристотель. «Ұлт ұстазы» деп Ахмет Байтұрсынұлын атайды.

Осы пәні бар бейіндік жұптар

Кім болам →

Тренажерді ашу: Қазақ әдебиеті →