1-тақырып. Ежелгі дәуір әдебиеті

Қазақ әдебиеті · Ежелгі дәуір әдебиеті

«Алып Ер Тұңға» — сақ дәуірінен жеткен батырлық жыр, Алып Ер Тұңғаның қазасына арналған жоқтау. Орхон-Енисей ескерткіштері (VI–VIII ғғ.) — көне түркі руна жазуымен тасқа қашалған мәтіндер; «Күлтегін» жырын Білге қағанның тапсырмасымен Йоллығ тегін жазған, онда түркі елінің бірлігі мен батыр Күлтегіннің ерлігі жырланады.

Қорқыт ата — қобыздың атасы, «Қорқыт ата кітабында» оғыз батырлары туралы жырлар бар («Байбөрі баласы Бамсы-Байрақ туралы жыр»). Жүсіп Баласағұнның «Құтты білігі» (ХІ ғ.) — әділ мемлекет туралы дастан: Күнтуды — әділет, Айтолды — бақыт, Өгдүлміш — ақыл, Одғұрмыш — қанағат. Ахмет Йассауидің «Диуани хикметі» — иман мен адамгершілік туралы хикметтер; әл-Фараби «Екінші ұстаз» атанған, өлеңдерінде туған жерді сағыну мен төзімділікке шақыру бар.

Ең бастысы

Тесттегі тұзақ

Йоллығ тегін мен Тоныкөкті шатастырмаңыз: Тоныкөк — өз атымен аталған ескерткіштің кейіпкері.

Өзіңді тексер

1. бір дұрыс жауап

Ахмет Йассауидің «Даналық кітабы» шығармасының басқа атауы:

  1. A. «Диуани хикмет»
  2. B. «Құтадғу біліг»
  3. C. «Диуани лұғат ит-түрк»
  4. D. «Қорқыт ата кітабы»
Жауап пен талдауды көрсету

Дұрыс жауап: A

Талдау: «Даналық кітабы» — «Диуани хикмет». «Құтадғу біліг» — Жүсіп Баласағұнның, «Диуани лұғат ит-түрк» — Махмұд Қашқаридың еңбегі.

2. сәйкестік

«Құтты білік» кейіпкері мен ол бейнелейтін ұғымды сәйкестендіріңіз.

  1. A. Күнтуды
  2. B. Өгдүлміш
  1. 1. әділет
  2. 2. ақыл
  3. 3. бақыт
  4. 4. қанағат
Жауап пен талдауды көрсету

Дұрыс жауап: A — 1, B — 2

Талдау: Күнтуды — әділет (ел билеушісі), Өгдүлміш — ақыл. Бақытты Айтолды, қанағатты Одғұрмыш бейнелейді.

Конспектіні тренажерде ашу →Тегін, тіркелусіз