Тригонометриялық және иррационал теңдеулер

Математика · Теңдеулер

Қарапайым тригонометриялық теңдеулер: sin x = a (|a| ≤ 1) → x = (−1)ⁿ arcsin a + πn; cos x = a → x = ± arccos a + 2πn; tg x = a → x = arctg a + πn. Дербес жағдайлар: sin x = 0 → πn; cos x = 0 → π/2 + πn; sin x = 1 → π/2 + 2πn. Егер |a| > 1 болса, sin x = a және cos x = a теңдеулерінің түбірі жоқ. Күрделі теңдеулерді алмастыру (t = sin x) немесе көбейткіштерге жіктеу арқылы қарапайымға келтіреді.

Иррационал теңдеулерді (айнымалы түбір астында) екі жағын квадраттау арқылы шешеді, сосын түбірлерді МІНДЕТТІ түрде тексереді. Мысал: √(x + 7) = x + 1. Квадраттаймыз: x + 7 = x² + 2x + 1 → x² + x − 6 = 0 → x = 2 немесе x = −3. Тексеру: x = 2: √9 = 3 = 2 + 1 ✓; x = −3: √4 = 2, ал оң жағы −2 ✗. Жауабы: x = 2. Тригонометриялық мысал: 2 sin x − 1 = 0 → sin x = 1/2 → x = (−1)ⁿ π/6 + πn.

Ең бастысы

Тесттегі тұзақ

Квадраттағанда бөгде түбірлер пайда болады: түбір (√) теріс санға тең бола алмайды. Тексерусіз «2 және −3» жауабы қате болады.

Өзіңді тексер

1. бір дұрыс жауап

Теңдеуді шешіңіз: log₃(x − 1) = 2

  1. A. 10
  2. B. 7
  3. C. 9
  4. D. 5
Жауап пен талдауды көрсету

Дұрыс жауап: A

Талдау: Логарифмның анықтамасы бойынша x − 1 = 3² = 9, x = 10. МЖА тексеру: x − 1 = 9 > 0. 7 = 6 + 1 — дәрежеге шығарудың орнына 3 · 2 көбейтілген.

2. бір дұрыс жауап

Теңдеуді шешіңіз: √(x + 3) = 4

  1. A. 13
  2. B. 1
  3. C. 16
  4. D. 19
Жауап пен талдауды көрсету

Дұрыс жауап: A

Талдау: Екі жағын квадраттаймыз: x + 3 = 16, x = 13. Тексеру: √16 = 4. 1 = 4 − 3 — 4-ті квадраттауды ұмытқан.

3. бір дұрыс жауап

Теңдеуді шешіңіз: sin x = 1/2

  1. A. x = (−1)ⁿ · π/6 + πn, n ∈ Z
  2. B. x = ±π/3 + 2πn, n ∈ Z
  3. C. x = π/6 + 2πn, n ∈ Z
  4. D. x = π/3 + πn, n ∈ Z
Жауап пен талдауды көрсету

Дұрыс жауап: A

Талдау: sin x = a: x = (−1)ⁿ arcsin a + πn; arcsin(1/2) = π/6. ±π/3 + 2πn нұсқасы — cos x = 1/2 шешімі. π/6 + 2πn нұсқасы түбірлердің екінші сериясын (5π/6 + 2πn) жоғалтады.

Конспектіні тренажерде ашу →Тегін, тіркелусіз