Сызықтық, квадрат және бөлшек-рационал теңдеулер

Математика · Теңдеулер

Сызықтық теңдеу ax + b = 0: x = −b/a (a ≠ 0 болғанда). Квадрат теңдеу ax² + bx + c = 0: D = b² − 4ac; D > 0 — екі түбір x = (−b ± √D)/2a, D = 0 — бір түбір, D < 0 — нақты түбірлер жоқ. Виет теоремасы (a = 1 болғанда): x₁ + x₂ = −b, x₁x₂ = c. Толымсыз: x² − 9 = 0 → x = ±3; x² − 5x = 0 → x(x − 5) = 0 → 0 және 5.

1-мысал. 2x² − 3x − 2 = 0: D = 9 + 16 = 25, x = (3 ± 5)/4, түбірлері 2 және −1/2. 2-мысал (бөлшек). (x² − 4)/(x − 2) = 0: алымы x = ±2 болғанда 0-ге тең, бірақ x = 2 бөлімді нөлге айналдырады — бөгде түбір. Жауабы: x = −2. Бөлшек теңдеуді шешу реті: бәрін бір жаққа көшіру, ортақ бөлімге келтіру, алымын нөлге теңестіру, бөлімді нөлге айналдыратын түбірлерді алып тастау.

Ең бастысы

Тесттегі тұзақ

x² − 5x = 0 толымсыз теңдеуінде x-ке бөлуге болмайды — 0 түбірі жоғалады. Бөлшек теңдеуде бөлімді міндетті түрде тексеріңіз.

Өзіңді тексер

1. бір дұрыс жауап

Теңдеуді шешіңіз: 3x − 7 = 2x + 5

  1. A. 12
  2. B. −2
  3. C. 2
  4. D. 12/5
Жауап пен талдауды көрсету

Дұрыс жауап: A

Талдау: Тасымалдаймыз: 3x − 2x = 5 + 7, x = 12. Тексеру: 3 · 12 − 7 = 29 = 2 · 12 + 5.

2. бір дұрыс жауап

x² − 5x + 6 = 0 теңдеуі түбірлерінің қосындысын табыңыз

  1. A. 5
  2. B. −5
  3. C. 6
  4. D. 1
Жауап пен талдауды көрсету

Дұрыс жауап: A

Талдау: Түбірлері 2 және 3 (2 · 3 = 6, 2 + 3 = 5). Виет теоремасы бойынша түбірлер қосындысы −b/a = 5. −5 — b коэффициентінің таңбасын өзгертуді ұмытқан.

3. бір дұрыс жауап

Теңдеуді шешіңіз: 2ˣ⁺¹ = 32

  1. A. 4
  2. B. 5
  3. C. 16
  4. D. 3
Жауап пен талдауды көрсету

Дұрыс жауап: A

Талдау: 32 = 2⁵, демек x + 1 = 5 және x = 4. 5 — бірді азайтуды ұмытқан.

Конспектіні тренажерде ашу →Тегін, тіркелусіз