Кеңістіктегі метрикалық қатынастар: бет аудандары мен көлемдер
Математика · Стереометрия
Призма: V = S таб · h, S бүйір = P таб · h. Пирамида: V = ⅓ S таб · h, дұрыс пирамидада S бүйір = ½ P таб · l (l — апофема). Цилиндр: V = πr²h, S бүйір = 2πrh. Конус: V = ⅓πr²h, S бүйір = πrl, l² = r² + h². Шар: V = (4/3)πR³, S = 4πR². Тікбұрышты параллелепипедтің диагоналі d² = a² + b² + c². Ұқсас денелер: сызықтық өлшемдер × k → аудандар × k², көлемдер × k³.
1-мысал. Дұрыс төртбұрышты пирамида, табанының қабырғасы 6, апофемасы 5. Биіктігі: √(5² − 3²) = 4; S бүйір = ½ · 24 · 5 = 60; V = ⅓ · 36 · 4 = 48. 2-мысал. Конус r = 3, h = 4: l = 5, S бүйір = 15π, V = ⅓π · 9 · 4 = 12π. 3-мысал. Шар R = 3: V = 36π, S = 36π (тек R = 3 болғанда сәйкес келеді).
Ең бастысы
- Призма V = S·h; пирамида V = ⅓S·h.
- Цилиндр: πr²h, 2πrh; конус: ⅓πr²h, πrl.
- Шар: (4/3)πR³, 4πR².
- Ұқсастық: аудандар × k², көлемдер × k³.
Тесттегі тұзақ
Пирамида мен конустағы ⅓-ді ұмытпаңыз. Апофема (бүйір жақтың биіктігі) мен пирамиданың биіктігі — әртүрлі кесінділер.
Өзіңді тексер
1. бір дұрыс жауап
Кубтың қыры 2. Кубтың диагоналін табыңыз.
- A. 2√3
- B. 2√2
- C. 6
- D. 4
Жауап пен талдауды көрсету
Дұрыс жауап: A
Талдау: Куб диагоналі d = a√3 = 2√3 (d² = a² + a² + a² = 12). 2√2 — кубтың емес, жағының диагоналі.
2. сәйкестік
Дене мен оның көлемінің формуласын сәйкестендіріңіз
- A. A. Қыры a куб
- B. B. Радиусы R шар
- 1. a³
- 2. (4/3)πR³
- 3. 6a²
- 4. πR²h
Жауап пен талдауды көрсету
Дұрыс жауап: A — 1, B — 2
Талдау: Куб көлемі V = a³, шардікі V = (4/3)πR³. 6a² — куб бетінің ауданы, πR²h — цилиндр көлемі.
3. бір дұрыс жауап
Табанының радиусы 3, биіктігі 5 цилиндрдің көлемін табыңыз.
- A. 45π
- B. 15π
- C. 30π
- D. 75π
Жауап пен талдауды көрсету
Дұрыс жауап: A
Талдау: V = πr²h = π · 9 · 5 = 45π. 30π = 2πrh — бүйір бетінің ауданы; 15π = πrh — радиус квадратталмаған.
Конспектіні тренажерде ашу →Тегін, тіркелусіз