Кеңістіктегі фигуралар және олардың өзара орналасуы
Математика · Стереометрия
Кеңістіктегі түзулер қиылысуы, параллель болуы немесе айқас болуы (қиылыспайды және бір жазықтықта жатпайды) мүмкін. Түзу мен жазықтық: жазықтықта жатады, оны қияды немесе оған параллель. Екі жазықтық: түзу бойымен қиылысады немесе параллель. Түзу мен жазықтықтың перпендикулярлық белгісі: түзу жазықтықтағы қиылысатын екі түзуге перпендикуляр. Үш перпендикуляр туралы теорема көлбеуді, оның проекциясын және жазықтықтағы түзуді байланыстырады.
Көпжақтар: призма (екі тең табаны, бүйір жақтары — параллелограммдар), параллелепипед, пирамида (табан және ортақ төбесі бар үшбұрышты жақтар), дұрыс көпжақтар — олар дәл бесеу (тетраэдр, куб, октаэдр, додекаэдр, икосаэдр). Дөңес көпжақ үшін Эйлер формуласы: Т − Қ + Ж = 2; куб үшін 8 − 12 + 6 = 2. Айналу денелері: цилиндр, конус, шар. Кубтың жазықтықпен қимасы үшбұрыш, төртбұрыш, бесбұрыш немесе алтыбұрыш болуы мүмкін.
Ең бастысы
- Түзулер: қиылысады, параллель, айқас.
- Түзу ішіндегі қиылысатын екі түзуге ⊥ болса, жазықтыққа ⊥.
- Дұрыс көпжақтар — 5.
- Эйлер: Т − Қ + Ж = 2 (куб: 8 − 12 + 6).
Тесттегі тұзақ
Айқас түзулер параллель емес және қиылыспайды — бұл жазықтықта жоқ үшінші жағдай.
Өзіңді тексер
1. бір дұрыс жауап
Табанының радиусы 3, биіктігі 4 конустың көлемін табыңыз.
- A. 12π
- B. 36π
- C. 15π
- D. 4π
Жауап пен талдауды көрсету
Дұрыс жауап: A
Талдау: V = (1/3)πr²h = (1/3) · π · 9 · 4 = 12π. 36π = πr²h — цилиндр көлемі, 1/3 көбейткіші ұмытылған.
2. бір дұрыс жауап
Конустың радиусы 3 есе ұлғайтылды, биіктігі өзгермеді. Көлемі неше есе ұлғайды?
- A. 9 есе
- B. 3 есе
- C. 27 есе
- D. 6 есе
Жауап пен талдауды көрсету
Дұрыс жауап: A
Талдау: V = (1/3)πr²h: көлем радиустың квадратына пропорционал, (3r)² = 9r². Барлық өлшем (биіктігі де) 3 есе артса, 27 есе болар еді.
3. бір дұрыс жауап
Радиусы 2 шардың бетінің ауданын табыңыз.
- A. 16π
- B. 4π
- C. 32π/3
- D. 8π
Жауап пен талдауды көрсету
Дұрыс жауап: A
Талдау: S = 4πR² = 4π · 4 = 16π. 32π/3 = (4/3)πR³ — бет ауданы емес, шардың көлемі.
Конспектіні тренажерде ашу →Тегін, тіркелусіз