Жазықтықтағы метрикалық қатынастар. Векторлар және түрлендірулер
Математика · Планиметрия
Пифагор теоремасы c² = a² + b²; косинустар теоремасы c² = a² + b² − 2ab cos γ; синустар теоремасы a/sin α = b/sin β = c/sin γ = 2R. Аудандар: үшбұрыш ½ah = ½ab sin γ = √(p(p − a)(p − b)(p − c)) (Герон) = pr (r — іштей сызылған шеңбердің радиусы); параллелограмм ah; ромб d₁d₂/2; трапеция (a + b)h/2; дөңгелек πR², доға ұзындығы πRα/180°.
1-мысал. a = 6, α = 30°: 2R = 6 / sin 30° = 12, R = 6. 2-мысал. Қабырғалары 5 және 8, олардың арасындағы бұрыш 30°: S = ½ · 5 · 8 · ½ = 10. Жазықтықтағы векторлар: a(x; y), |a| = √(x² + y²); a · b = x₁x₂ + y₁y₂ = |a||b|cos φ. a(3; 4) үшін: |a| = 5. Түрлендірулер: симметрия (осьтік, центрлік), бұру, векторға параллель көшіру (x + a; y + b), k коэффициентті гомотетия (аудандар k² есе өзгереді).
Ең бастысы
- c² = a² + b² − 2ab cos γ; a/sin α = 2R.
- S = ½ab sin γ; Герон; S = pr.
- |a| = √(x² + y²); a · b = x₁x₂ + y₁y₂.
- Көшіру: (x + a; y + b); k гомотетиясы — аудандар × k².
Тесттегі тұзақ
Синустар теоремасы R емес, 2R (диаметр) береді. k = 3 гомотетияда аудан 3 емес, 9 есе өседі.
Өзіңді тексер
1. бір дұрыс жауап
Ромбтың диагональдары 10 және 24. Оның ауданын табыңыз.
- A. 120
- B. 240
- C. 34
- D. 13
Жауап пен талдауды көрсету
Дұрыс жауап: A
Талдау: Ромбтың ауданы диагональдары көбейтіндісінің жартысына тең: 10 · 24 / 2 = 120. 240 — 2-ге бөлуді ұмытқан; 13 — ромбтың қабырғасы (√(5² + 12²)).
2. сәйкестік
Шама мен формуланы сәйкестендіріңіз
- A. A. Дөңгелектің ауданы
- B. B. Шеңбердің ұзындығы
- 1. πr²
- 2. 2πr
- 3. 4πr²
- 4. (4/3)πr³
Жауап пен талдауды көрсету
Дұрыс жауап: A — 1, B — 2
Талдау: Дөңгелек ауданы S = πr², шеңбер ұзындығы C = 2πr. 4πr² — шар бетінің ауданы, (4/3)πr³ — шардың көлемі.
3. бір немесе бірнеше дұрыс жауап
Кез келген параллелограмм үшін қандай тұжырымдар дұрыс?
- A. қарама-қарсы қабырғалары тең
- B. қарама-қарсы бұрыштары тең
- C. диагональдары қиылысу нүктесінде қақ бөлінеді
- D. диагональдары тең
- E. диагональдары перпендикуляр
- F. барлық қабырғалары тең
Жауап пен талдауды көрсету
Дұрыс жауап: A, B, C
Талдау: Кез келген параллелограммның қасиеттері: қарама-қарсы қабырғалары мен бұрыштары тең, диагональдары қиылысу нүктесінде қақ бөлінеді. Тең диагональдар — тіктөртбұрышта, перпендикуляр диагональдар мен тең қабырғалар — ромбта.
Конспектіні тренажерде ашу →Тегін, тіркелусіз