Тәуелсіз Қазақстан: мемлекеттің қалыптасуы және әлемдегі орны
Қазақстан тарихы · ХХ ғасырдың екінші жартысы – XXI ғасырдың басындағы Қазақстан
КСРО-ның ыдырауы және тәуелсіздік. 1991 жылғы 29 тамызда Н. Назарбаевтың жарлығымен Семей ядролық полигоны жабылды. 1991 жылы Қазақ КСР-інің алтын қоры мен алмас қоры құрылды. 1991 жылғы 1 желтоқсанда бүкілхалықтық сайлауда Н. Назарбаев Президент болып сайланды. 1991 жылғы 16 желтоқсанда «Қазақстан Республикасының мемлекеттік тәуелсіздігі туралы» Конституциялық заң қабылданды — тәуелсіздік күні. 1991 жылғы 21 желтоқсанда* Алматыда ТМД-ны құру туралы декларацияға қол қойылды.
Мемлекеттің қалыптасуы: 1992 жылы мемлекеттік рәміздер — Ту, Елтаңба және Әнұран бекітілді; қазақтардың бірінші Дүниежүзілік құрылтайы өтті (Алматы); 1992 жылғы 2 наурызда Қазақстан БҰҰ-ға кірді. 1993 жылғы 15 қарашада ұлттық валюта — теңге енгізілді. Тәуелсіз Қазақстанның алғашқы Конституциясы 1993 жылғы 28 қаңтарда*, екіншісі 1995 жылғы 30 тамыздағы референдумда*, үшіншісі 2026 жылғы 15 наурыздағы референдумда* қабылданды (2026 жылғы 1 шілдеден* қолданылады: бір палаталы Құрылтай, Вице-Президент, Президент 7 жылға бір рет сайланады). Қазақстан КСРО-дан қалған ядролық қарудан бас тартты*.
1990 жылдардағы нарыққа өтудің қиындықтары: өндірістің құлдырауы, инфляция, жұмыссыздық, жаппай эмиграция (немістер, орыстар) және шетелдегі этникалық қазақтардың — оралмандардың оралуы. 1997 жыл Жалпыұлттық татулық және саяси қуғын-сүргін құрбандарын еске алу жылы болып жарияланды; сол жылы астана Алматыдан Ақмолаға (1998 жылдан* — Астана) көшірілді. 1999 жылы ЮНЕСКО Астанаға «Бейбітшілік қаласы» атағын берді.
Халықаралық бедел: қазақтардың екінші Дүниежүзілік құрылтайы (2002 ж., Түркістан); ЕҚЫҰ-ға (2010 ж.) және Ислам ынтымақтастығы ұйымына (2011 ж.*) төрағалық ету; VII қысқы Азия ойындары (2011 ж.); ЭКСПО Дүниежүзілік көрмесі (2017 ж., Астана). Қазақстан ШЫҰ, ТМД, Еуразиялық экономикалық одақ* жұмысына қатысады. 2019 жылы Президент болып Қасым-Жомарт Тоқаев сайланды.
Ең бастысы
- 1991 ж. 29 тамыз — Семей полигонының жабылуы; 1991 ж. 1 желтоқсан — Президент сайлауы.
- 1991 ж. 16 желтоқсан — «Мемлекеттік тәуелсіздік туралы» заң.
- 1992 ж. — рәміздер, құрылтай, БҰҰ (2 наурыз); 1993 ж. 15 қараша — теңге.
- 1997 ж. — астананы Ақмолаға көшіру; 1999 ж. — Астана «Бейбітшілік қаласы».
- 2010 — ЕҚЫҰ; 2011 — Азия ойындары; 2017 — ЭКСПО; 2019 — Тоқаев.
Тесттегі тұзақ
Қазақтардың бірінші Дүниежүзілік құрылтайы — 1992 ж. Алматыда, екіншісі — 2002 ж. Түркістанда. Теңге 1991 жылы емес, 1993 жылы енгізілді.
Өзіңді тексер
1. бір дұрыс жауап
1989 жылы «Қазақ КСР-інің тілдер туралы заңы»
- A. қазақ тілін мемлекеттік тіл деп жариялады
- B. латын әліпбиін енгізді
- C. орыс тілін оқытуды тоқтатты
- D. ағылшын тілін міндетті етті
Жауап пен талдауды көрсету
Дұрыс жауап: A
Талдау: ҰТО «100 дата»: 1989 ж. — тілдер туралы заң, қазақ тілі мемлекеттік тіл деп жарияланды; орыс тілі ұлтаралық қатынас тілі мәртебесін алды.
2. бір дұрыс жауап
1989 жылы шілдеде Қазақстанда өткен оқиға
- A. Қарағанды шахтерлерінің ереуілі
- B. алғашқы жалпыхалықтық санақ
- C. алғашқы Президент сайлауы
- D. ақша реформасы
Жауап пен талдауды көрсету
Дұрыс жауап: A
Талдау: ҰТО «100 дата»: 1989 ж. шілде — Қарағанды шахтерлерінің ереуілі — кеңестік жүйе дағдарысының белгісі. Алғашқы Президент сайлауы — 1991 ж. 1 желтоқсан.
3. бір дұрыс жауап
Қазақ КСР-інің мемлекеттік егемендігі туралы декларация қабылданған күн
- A. 1990 ж. 25 қазан
- B. 1991 ж. 16 желтоқсан
- C. 1991 ж. 1 желтоқсан
- D. 1992 ж. 2 наурыз
Жауап пен талдауды көрсету
Дұрыс жауап: A
Талдау: Реті: 1990.10.25 егемендік → 1991.12.01 Президент сайлауы → 1991.12.16 тәуелсіздік → 1992.03.02 БҰҰ-ға кіру (ҰТО «100 дата»). Қазір 25 қазан — Республика күні.
Конспектіні тренажерде ашу →Тегін, тіркелусіз