Ресей империясы құрамындағы Қазақстан. 1867–1868 жылдардағы реформалар. Қоныс аудару саясаты

Қазақстан тарихы · Жаңа заман

Оңтүстік қосылғаннан кейін патша үкіметі бүкіл Қазақстанда біртұтас басқару енгізу үшін реформалар жүргізді. 1867 жылғы «Уақытша ереже» бойынша* Түркістан генерал-губернаторлығы (Сырдария және Жетісу облыстары), 1868 жылғы «Уақытша ереже» бойынша* — Орал, Торғай, Ақмола және Семей облыстары (Дала өлкесі) құрылды.

Құрылымы: генерал-губернаторлық → облыс (әскери губернатор) → уезд (уезд бастығы, орыс офицері) → болыс (болыс басқарушысы, сайланған қазақ) → ауыл (ауыл старшыны). Қазақтардың бүкіл жері мемлекет меншігі деп жарияланып, оларға тек «қоғамдық пайдалануға» берілді. Түтін салығы — әр киіз үйден алынатын салық енгізілді. Билер соты тек ұсақ істер бойынша сақталды.

Аграрлық және қоныс аудару саясаты: XIX ғасырдың соңы — XX ғасырдың басында Қазақстанға орталық Ресей мен Украинадан шаруалар жаппай қоныс аударды. Әсіресе Столыпиннің аграрлық реформасы кезінде (1906–1912 жж.*) қоныс аудару күшейді. Қазақтардан «артық» жер — әдетте ең жақсы жайылымдар мен өзен бойындағы алқаптар тартып алынды. Бұл көшпелі шаруашылықты күйзелтіп, 1916 жылғы көтеріліске ұласқан наразылықты өршітті.

Ең бастысы

Тесттегі тұзақ

1867–1868 жж. реформалары бойынша жер қазақ руларының емес, МЕМЛЕКЕТТІҢ меншігіне айналды. Болыс басқарушысын қазақтар сайлады, бірақ уезді орыс офицері басқарды.

Конспектіні тренажерде ашу →Тегін, тіркелусіз