Ресей империясы құрамындағы Қазақстан. 1867–1868 жылдардағы реформалар. Қоныс аудару саясаты
Қазақстан тарихы · Жаңа заман
Оңтүстік қосылғаннан кейін патша үкіметі бүкіл Қазақстанда біртұтас басқару енгізу үшін реформалар жүргізді. 1867 жылғы «Уақытша ереже» бойынша* Түркістан генерал-губернаторлығы (Сырдария және Жетісу облыстары), 1868 жылғы «Уақытша ереже» бойынша* — Орал, Торғай, Ақмола және Семей облыстары (Дала өлкесі) құрылды.
Құрылымы: генерал-губернаторлық → облыс (әскери губернатор) → уезд (уезд бастығы, орыс офицері) → болыс (болыс басқарушысы, сайланған қазақ) → ауыл (ауыл старшыны). Қазақтардың бүкіл жері мемлекет меншігі деп жарияланып, оларға тек «қоғамдық пайдалануға» берілді. Түтін салығы — әр киіз үйден алынатын салық енгізілді. Билер соты тек ұсақ істер бойынша сақталды.
Аграрлық және қоныс аудару саясаты: XIX ғасырдың соңы — XX ғасырдың басында Қазақстанға орталық Ресей мен Украинадан шаруалар жаппай қоныс аударды. Әсіресе Столыпиннің аграрлық реформасы кезінде (1906–1912 жж.*) қоныс аудару күшейді. Қазақтардан «артық» жер — әдетте ең жақсы жайылымдар мен өзен бойындағы алқаптар тартып алынды. Бұл көшпелі шаруашылықты күйзелтіп, 1916 жылғы көтеріліске ұласқан наразылықты өршітті.
Ең бастысы
- 1867 ж.* — Түркістан генерал-губернаторлығы (Сырдария, Жетісу облыстары).
- 1868 ж.* — Орал, Торғай, Ақмола, Семей облыстары.
- Облыс → уезд → болыс → ауыл; жер — мемлекет меншігі.
- Түтін салығы — киіз үйден алынатын салық.
- Қоныс аудару саясаты, Столыпин реформасы — «артық» жерді тартып алу.
Тесттегі тұзақ
1867–1868 жж. реформалары бойынша жер қазақ руларының емес, МЕМЛЕКЕТТІҢ меншігіне айналды. Болыс басқарушысын қазақтар сайлады, бірақ уезді орыс офицері басқарды.
Конспектіні тренажерде ашу →Тегін, тіркелусіз