Ресей империясының отаршылдық саясаты: мақсаттары мен әдістері

Қазақстан тарихы · Жаңа заман

Отарлаудың мақсаттары: қоныс аударушылар мен казактар үшін жер басып алу, шикізат алу (мал, жүн, кен), орыс тауарларына жаңа өткізу нарықтары, Орта Азияға шығу және Англия мен Қытаймен бәсекеде позицияны нығайту.

Әдістері: қазақтарды ең жақсы жайылымдар мен өзендерден бөліп тастаған бекіністер шептерін салу (Ертіс, Орынбор, Сібір, кейін — Сырдария және Жетісу шептері); шептердің «ішкі жағына» көшуге тыйым салу; сұлтандар арасындағы бәсекені қолдау («бөліп ал да, билей бер»); хан билігін біртіндеп шектеу, кейін жою; ресейлік әкімшілікті, салықтарды және сотты енгізу.

Бұл шаралар қарсылық тудырды: XVIII ғасырдың соңы — XIX ғасырда бүкіл Қазақстанда көптеген ұлт-азаттық қозғалыстар болды, олар туралы келесі тақырыптар баяндайды.

Ең бастысы

Тесттегі тұзақ

Хан билігін жою — отарлаудың себебі емес, әдісі (1822 және 1824 жылғы реформалар).

Өзіңді тексер

1. бір дұрыс жауап

1867–1868 жылдардағы реформалар бойынша Қазақстан аумағы бөлінді

  1. A. үш генерал-губернаторлыққа
  2. B. хандары бар үш жүзге
  3. C. екі хандыққа
  4. D. бес дербес округке
Жауап пен талдауды көрсету

Дұрыс жауап: A

Талдау: 1867–1868 жж. «Уақытша ережелер»: Түркістан, Орынбор және Батыс Сібір генерал-губернаторлықтары; одан әрі облыстар, уездер, болыстар, ауылдар. Хан билігі ертерек (1822–1824) жойылған.

2. бір дұрыс жауап

1870 жылы 1867–1868 жылдардағы реформаларға қарсы адай қазақтары көтеріліс жасаған жер

  1. A. Маңғыстау
  2. B. Алтай
  3. C. Сырдария
  4. D. Ертіс
Жауап пен талдауды көрсету

Дұрыс жауап: A

Талдау: 1870 жылғы Маңғыстау (адай) көтерілісіне «Уақытша ережедегі» жаңа салықтар мен құқықтарды шектеу себеп болды.

3. бір дұрыс жауап

Қарқаралы маңында пайда болған XIX ғасырдағы Қазақстанның ең ірі жәрмеңкесі

  1. A. Қоянды
  2. B. Нижний Новгород
  3. C. Ирбит
  4. D. Атбасар
Жауап пен талдауды көрсету

Дұрыс жауап: A

Талдау: Қоянды (Ботов) жәрмеңкесі — Қазақстандағы ең ірісі: мал, жүн, мата саудасы жүрді. Нижний Новгород пен Ирбит — Ресейдегі жәрмеңкелер, Атбасар — шағынырақ.

Конспектіні тренажерде ашу →Тегін, тіркелусіз