Ақпаратты ұсыну және өлшеу. Ақпаратты кодтау

Информатика · Ақпараттық процестер

Компьютерде кез келген ақпарат екілік кодпен — нөлдер мен бірліктер тізбегімен жазылған. Бір екілік разряд — бит; 8 бит — байт. Одан әрі әр бірлік алдыңғысынан 1024 есе үлкен: 1 Кбайт = 1024 байт, 1 Мбайт = 1024 Кбайт, 1 Гбайт = 1024 Мбайт. Ұзындығы i бит кодпен N = 2ⁱ түрлі мән жазуға болады: 5 бит — 32 мән, 8 бит — 256.

Мәтін. Әліпбиде N таңба болса, бір таңбаның салмағы i бит, мұнда N = 2ⁱ. Мәтін көлемі I = K · i (K — таңбалар саны). Мысал: 40 таңбадан тұратын хабарлама, әліпбиде 32 таңба. 32 = 2⁵, демек i = 5 бит; I = 40 · 5 = 200 бит = 25 байт. ASCII кодтауында таңба 1 байт орын алады (латын әріптерінің кодтары қатар келеді: A — 65, B — 66…), Unicode-та (UTF-16) — әдетте 2 байт.

Кескін. Растрлық сурет пиксельдерден тұрады; әрқайсысының түсіне i бит бөлінеді (түс тереңдігі), түстер саны N = 2ⁱ. Көлем I = ені · биіктігі · i. Мысал: 640 × 480 пиксель, 256 түс. 256 = 2⁸ — 8 бит, яғни бір пиксельге 1 байт; 640 · 480 = 307 200 байт = 300 Кбайт. Тереңдік 24 бит болса, пиксель 2²⁴ = 16 777 216 түске ие бола алады.

Дыбыс. Жазу кезінде дыбыс деңгейі секундына көп рет өлшенеді (дискреттеу жиілігі), әр өлшем белгілі ұзындықтағы кодпен жазылады (кодтау тереңдігі). Көлем I = жиілік · тереңдік · уақыт · арналар саны. Мысал: моно, 8000 Гц, 16 бит, 10 с: 8000 · 16 · 10 = 1 280 000 бит = 160 000 байт. Стереожазбада екі арна бар — көлемі екі есе үлкен.

Ең бастысы

Тесттегі тұзақ

Таңба салмағы мен әліпби қуаты — әртүрлі шамалар: N = 64 болғанда салмақ i = 6 бит. Жауаптарда әдетте екі сан да бар. Екінші тұзақ — бірліктер: биттегі және байттағы жауап 8 есе ерекшеленеді, жауапты қандай бірлікте сұрайтынын оқыңыз.

Өзіңді тексер

1. бір дұрыс жауап

2 Кбайтта неше бит бар?

  1. A. 16 384
  2. B. 16 000
  3. C. 2 048
  4. D. 8 192
Жауап пен талдауды көрсету

Дұрыс жауап: A

Талдау: 2 Кбайт = 2 · 1024 байт = 2048 байт; 2048 · 8 = 16 384 бит. 2048 — бұл байт, ал 1 Кбайт = 1000 байт деп есептесе, 16 000 шығады.

2. бір дұрыс жауап

40 таңбадан тұратын хабарлама қуаты 32 таңба болатын әліпбидің әріптерімен жазылған. Хабарламаның ақпараттық көлемі тең

  1. A. 25 байт
  2. B. 200 байт
  3. C. 160 байт
  4. D. 40 байт
Жауап пен талдауды көрсету

Дұрыс жауап: A

Талдау: N = 2ⁱ: 32 = 2⁵, бір таңбаның салмағы 5 бит. Бүкіл хабарлама: 40 · 5 = 200 бит = 200 : 8 = 25 байт. 200 — байт емес, бит.

3. бір дұрыс жауап

Көлемі 3 Кбайт хабарламада 4096 таңба бар. Ол жазылған әліпбидің қуаты тең

  1. A. 64
  2. B. 6
  3. C. 32
  4. D. 128
Жауап пен талдауды көрсету

Дұрыс жауап: A

Талдау: Биттегі көлем: 3 · 1024 · 8 = 24 576. Таңба салмағы i = 24 576 : 4096 = 6 бит, қуаты N = 2⁶ = 64. 6 саны — әліпби қуаты емес, бір таңбаның салмағы.

Конспектіні тренажерде ашу →Тегін, тіркелусіз