Дүниежүзі аймақтары

География · Елтану және саяси география негіздері. Геосаясат

Дүниежүзі аймағы — табиғаты, тарихы, мәдениеті және шаруашылығы ұқсас дүние бөлігінің ірі бөлігі. Әдетте мыналарды бөледі: Еуропа, Азия (Шығыс, Оңтүстік-Шығыс, Оңтүстік, Оңтүстік-Батыс, Орталық), Африка (Солтүстік және Тропиктік — Сахарадан оңтүстік), Солтүстік Америка, Латын Америкасы, Аустралия және Мұхит аралдары.

Еуропа — даму деңгейі жоғары, халық қартаяды, урбандалу жоғары, Еуропалық одақ; постиндустриалды экономика. Азия — дүниежүзі халқының жартысынан астамы; Қытай мен Үндістан — халқы ең көп елдер, Жапония мен Оңтүстік Корея — жоғары технологиялы, Парсы шығанағы елдері — мұнай. Орталық Азия (Қазақстан, Өзбекстан, Қырғызстан, Тәжікстан, Түрікменстан) — ішкі құрлықтық жағдай, ресурстар, транзит.

Африка — халық ең жылдам өседі, «демографиялық жарылыс», азық-түлік проблемасы Сахарадан оңтүстікте ең өткір; шаруашылық көбіне шикізаттық (Нигерия мұнайы, алмас, кофе, какао). Солтүстік Америка — АҚШ (дүниежүзіндегі ең ірі экономика) және Канада, өмір деңгейі жоғары, постиндустриалды экономика. Латын Америкасы — Мексика, Орталық және Оңтүстік Америка; тілдері испан және португал (Бразилияда), католицизм; шикізат пен ауыл шаруашылығы, ірі қалалар (Мехико, Сан-Паулу).

Аустралия және Мұхит аралдары: Аустралия — бүкіл бір материкті алып жатқан жалғыз мемлекет; астанасы — ең ірі Сидней емес, Канберра; халықтың 91 %-ы аумақтың 10 %-ында — жағалау бойында тұрады. Жаңа Зеландия (астанасы — Веллингтон) және Тынық мұхитының көптеген аралдары.

Ең бастысы

Тесттегі тұзақ

Тұзақ-астаналар: Аустралия — Канберра (Сидней емес), Канада — Оттава (Торонто емес), Бразилия — Бразилиа (Рио-де-Жанейро емес), Түркия — Анкара (Стамбул емес). Бразилияда испанша емес, португалша сөйлейді.

Өзіңді тексер

1. бір дұрыс жауап

Теңізге шыға алмайтын және барлық көршілері де теңізге шыға алмайтын ел

  1. A. Өзбекстан
  2. B. Қазақстан
  3. C. Қырғызстан
  4. D. Моңғолия
Жауап пен талдауды көрсету

Дұрыс жауап: A

Талдау: Өзбекстанның көршілері — Қазақстан, Қырғызстан, Тәжікстан, Түрікменстан және Ауғанстан — бәрі мұхитқа шыға алмайды, сондықтан Өзбекстан үшін теңіз порттары «екі есе» алыс. Дүниежүзінде мұндай екі ел бар — тағы біреуі Лихтенштейн. Қазақстан, Қырғызстан мен Моңғолияның теңіз жағалауы бар көршілері (Ресей, Қытай) бар.

2. бір дұрыс жауап

Еуразияның «жүрек жері» — «Хартленд» тұжырымдамасының авторы британ географы

  1. A. Х. Маккиндер
  2. B. А. Мэхэн
  3. C. К. Хаусхофер
  4. D. З. Бжезинский
Жауап пен талдауды көрсету

Дұрыс жауап: A

Талдау: Хэлфорд Маккиндер (1904) Еуразияның ішкі аудандарын (Қазақстан да кіретін Хартлендті) бақылайтын ел әлемде үстемдік ете алады деп есептеді. Американдық Мэхэн, керісінше, құдіреттің кілтін теңіз күшінен көрді; Хаусхофер — неміс геосаясатшысы, Бжезинский — «Ұлы шахмат тақтасы» (1997) кітабының авторы.

3. бір дұрыс жауап

Аустралияның астанасы

  1. A. Канберра
  2. B. Сидней
  3. C. Мельбурн
  4. D. Веллингтон
Жауап пен талдауды көрсету

Дұрыс жауап: A

Талдау: Сидней мен Мельбурн қайсысы астана болатыны туралы ұзақ таласты, сондықтан олардың арасына жаңа қала — Канберра салынды. Сидней — Аустралияның ең ірі қаласы, бірақ астанасы емес; Веллингтон — Жаңа Зеландияның астанасы.

Конспектіні тренажерде ашу →Тегін, тіркелусіз