Сұйық және қатты денелер

Физика · Жылу физикасы

Булану кез келген температурада сұйықтың бетінен жүреді және оны суытады; қайнау — қаныққан будың қысымы сыртқы қысымға тең болатын температурада бүкіл көлем бойынша булану (сондықтан тауда су 100 °C-тан төмен қайнайды). Қаныққан бу өз сұйығымен тепе-теңдікте болады. Салыстырмалы ылғалдылық φ = p / p_қан · 100 %; шық нүктесі — бу қаныққан болатын температура. Беттік керілу және капиллярлық құбылыстар: сұйық өзі жұғатын жіңішке түтіктерде көтеріледі.

Қатты денелер: кристалдық (белгілі балқу температурасы, анизотропия — қасиеттері бағытқа тәуелді; монокристалдар мен поликристалдар) және аморфты (шыны, шайыр — біртіндеп балқиды, изотропты). Механикалық кернеу σ = F/S; деформация үшін Гук заңы: σ = Eε, мұндағы ε = Δl/l — салыстырмалы ұзару, E — Юнг модулі. Мысал: будың парциал қысымы 1,2 кПа, осы температурадағы қаныққан будың қысымы 2,4 кПа → φ = 50 %.

Ең бастысы

Тесттегі тұзақ

Булану КЕЗ КЕЛГЕН температурада, қайнау — тек белгілі температурада жүреді. Аморфты денелердің белгілі балқу температурасы жоқ.

Өзіңді тексер

1. бір дұрыс жауап

Жабық баллондағы (V = const) газдың абсолют температурасын 2 есе арттырса, қысымы қалай өзгереді?

  1. A. 2 есе артады
  2. B. 2 есе кемиді
  3. C. өзгермейді
  4. D. 4 есе артады
Жауап пен талдауды көрсету

Дұрыс жауап: A

Талдау: Шарль заңы: V = const болғанда p/T = const, қысым абсолют температураға тура пропорционал — 2 есе артады. «Өзгермейді» — тұрақты көлем туралы.

2. бір дұрыс жауап

Газ 500 Дж жылу алып, 200 Дж жұмыс атқарды. Оның ішкі энергиясы қалай өзгерді?

  1. A. 300 Дж-ға артты
  2. B. 700 Дж-ға артты
  3. C. 300 Дж-ға кеміді
  4. D. 200 Дж-ға артты
Жауап пен талдауды көрсету

Дұрыс жауап: A

Талдау: Термодинамиканың бірінші заңы: Q = ΔU + A, ΔU = 500 − 200 = 300 Дж. 700 Дж — газ жұмыс атқарып, энергия жұмсаса да, жұмыс қосылған.

3. бір дұрыс жауап

Газ 2 · 10⁵ Па тұрақты қысымда ұлғайып, көлемі 3 л-ге артты. Газ қандай жұмыс атқарды?

  1. A. 600 Дж
  2. B. 6 · 10⁵ Дж
  3. C. 60 Дж
  4. D. 0
Жауап пен талдауды көрсету

Дұрыс жауап: A

Талдау: A = pΔV = 2 · 10⁵ · 0,003 = 600 Дж (3 л = 0,003 м³). 6 · 10⁵ Дж — литрді текше метрге аудару ұмытылған. Нөл — жұмыс тек V = const болғанда нөлге тең.

Конспектіні тренажерде ашу →Тегін, тіркелусіз