Электростатика
Физика · Электр және магнетизм
Электр заряды дискретті (элементар заряд e = 1,6 · 10⁻¹⁹ Кл) және тұйық жүйеде сақталады. Кулон заңы: F = k|q₁q₂|/r², k = 9 · 10⁹ Н·м²/Кл²; аттас зарядтар тебіледі, әр аттас зарядтар тартылады. Өріс кернеулігі E = F/q, нүктелік заряд үшін E = kq/r². Потенциал φ, кернеу U = φ₁ − φ₂ = A/q; біртекті өрісте E = U/d. Өрістегі өткізгіштер: заряд бетінде, ішінде E = 0; диэлектриктер өрісті ε есе әлсіретеді.
Конденсатор: C = q/U; жазық C = εε₀S/d; энергиясы W = CU²/2 = qU/2. Параллель жалғау: C = C₁ + C₂; тізбектей: 1/C = 1/C₁ + 1/C₂. Мысал: 0,3 м қашықтықтағы 1 мкКл-дан екі заряд: F = 9 · 10⁹ · 10⁻¹² / 0,09 = 0,1 Н. Қашықтықты 2 есе арттырса, күш 4 есе кемиді.
Ең бастысы
- F = k|q₁q₂|/r²; E = kq/r².
- U = A/q; біртекті өрісте E = U/d.
- C = q/U = εε₀S/d; W = CU²/2.
- Конденсаторлар: параллель C₁ + C₂, тізбектей 1/C = 1/C₁ + 1/C₂.
Тесттегі тұзақ
Кулон күші қашықтықтың КВАДРАТЫНА кері пропорционал: қашықтық ×2 → 4 есе әлсіз. Конденсаторлардың сыйымдылығы кедергілерге керісінше қосылады.
Өзіңді тексер
1. бір дұрыс жауап
Резистордағы кернеу 12 В, кедергісі 4 Ом. Ток күшін табыңыз.
- A. 3 А
- B. 48 А
- C. ≈ 0,33 А
- D. 16 А
Жауап пен талдауды көрсету
Дұрыс жауап: A
Талдау: Ом заңы: I = U/R = 12/4 = 3 А. 48 = U · R — бөлудің орнына көбейтілген.
2. бір дұрыс жауап
6 Ом және 3 Ом резисторлар параллель жалғанған. Жалпы кедергіні табыңыз.
- A. 2 Ом
- B. 9 Ом
- C. 4,5 Ом
- D. 18 Ом
Жауап пен талдауды көрсету
Дұрыс жауап: A
Талдау: Параллель жалғағанда 1/R = 1/6 + 1/3 = 1/2, R = 2 Ом — ең кіші кедергіден де аз. 9 Ом — тізбектей жалғау.
3. бір дұрыс жауап
Шам 220 В кернеуде және 0,5 А токта жұмыс істейді. Оның қуаты қандай?
- A. 110 Вт
- B. 440 Вт
- C. 220,5 Вт
- D. 55 Вт
Жауап пен талдауды көрсету
Дұрыс жауап: A
Талдау: P = UI = 220 · 0,5 = 110 Вт. 440 = 220 : 0,5 — көбейтудің орнына бөлінген.
Конспектіні тренажерде ашу →Тегін, тіркелусіз