Тұрақты электр тогы
Физика · Электр және магнетизм
Ток күші I = q/t (А), тізбек бөлігі үшін Ом заңы I = U/R, өткізгіштің кедергісі R = ρl/S. Тізбектей жалғау: I бірдей, U = U₁ + U₂, R = R₁ + R₂. Параллель: U бірдей, I = I₁ + I₂, 1/R = 1/R₁ + 1/R₂. Толық тізбек үшін Ом заңы: I = ε/(R + r), мұндағы ε — ЭҚК, r — ток көзінің ішкі кедергісі; қысқа тұйықталу тогы I = ε/r. Токтың жұмысы мен қуаты: A = UIt, P = UI = I²R = U²/R; Джоуль — Ленц заңы Q = I²Rt.
Мысал. 6 Ом-нан екі резистор параллель жалғанған: R = 3 Ом. 12 В кернеуде ток 4 А, қуат 48 Вт. Оларды тізбектей жалғаса: R = 12 Ом, ток 1 А, қуат 12 Вт. Амперметр тізбектей, вольтметр бөлікке параллель қосылады.
Ең бастысы
- I = U/R; R = ρl/S.
- Тізбектей: R₁ + R₂; параллель: 1/R = 1/R₁ + 1/R₂.
- Толық тізбек: I = ε/(R + r).
- P = UI = I²R = U²/R; Q = I²Rt.
Тесттегі тұзақ
Екі бірдей резистор параллель жалғанғанда біреуінің кедергісінің ЖАРТЫСЫН береді. Кедергі ток күші мен кернеуге тәуелді емес.
Өзіңді тексер
1. бір дұрыс жауап
2 мкКл және 3 мкКл екі заряд 30 см қашықтықта орналасқан. Олардың өзара әсерлесу күшін табыңыз. (k = 9 · 10⁹ Н·м²/Кл²)
- A. 0,6 Н
- B. 0,18 Н
- C. 1,8 Н
- D. 6 Н
Жауап пен талдауды көрсету
Дұрыс жауап: A
Талдау: Кулон заңы: F = kq₁q₂/r² = 9 · 10⁹ · 2 · 10⁻⁶ · 3 · 10⁻⁶ / 0,09 = 0,6 Н. 0,18 Н — қашықтықты квадраттау ұмытылған (0,3-ке бөлінген).
2. бір дұрыс жауап
Сыйымдылығы 2 мкФ конденсаторды 50 В кернеуге дейін зарядтады. Ондағы заряд қандай?
- A. 100 мкКл
- B. 25 мкКл
- C. 0,04 мкКл
- D. 100 Кл
Жауап пен талдауды көрсету
Дұрыс жауап: A
Талдау: q = CU = 2 · 10⁻⁶ · 50 = 10⁻⁴ Кл = 100 мкКл. 25 мкКл = 50 : 2 — көбейтудің орнына бөлінген.
3. бір дұрыс жауап
Ұзындығы 20 см, тогы 5 А өткізгіш индукциясы 0,4 Тл магнит өрісінің сызықтарына перпендикуляр орналасқан. Ампер күшін табыңыз.
- A. 0,4 Н
- B. 40 Н
- C. 2 Н
- D. 0,08 Н
Жауап пен талдауды көрсету
Дұрыс жауап: A
Талдау: F = BIL·sin 90° = 0,4 · 5 · 0,2 = 0,4 Н (20 см = 0,2 м). 40 Н — ұзындық сантиметрмен қойылған.
Конспектіні тренажерде ашу →Тегін, тіркелусіз