Газ заңдары

Физика · Жылу физикасы

Идеал газ күйінің теңдеуі (Менделеев — Клапейрон): pV = νRT, R = 8,31 Дж/(моль·К). Газдың тұрақты массасы үшін: pV/T = const (Клапейрон). Изопроцестер: изотермиялық (T = const) — pV = const (Бойль — Мариотт); изобаралық (p = const) — V/T = const (Гей-Люссак); изохоралық (V = const) — p/T = const (Шарль). Графиктерде: p–V осьтеріндегі изотерма — гипербола, V–T осьтеріндегі изобара және p–T осьтеріндегі изохора — координаттар басы арқылы өтетін түзулер.

1-мысал. Газ 300 К кезінде 2 л көлем алады; тұрақты қысымда оны 450 К-ге дейін қыздырды: V₂ = 2 · 450/300 = 3 л. 2-мысал. Бастапқы қысым 100 кПа болғанда газды изотермиялық түрде 12 л-ден 4 л-ге дейін сықты: p₂ = 100 · 12/4 = 300 кПа. Барлық формулаларда температура кельвинмен алынады.

Ең бастысы

Тесттегі тұзақ

Газ заңдарына °C-тағы температураны қоюға болмайды: 27 °C-тан 54 °C-қа қыздыру — екі еселену емес, 300 К → 327 К.

Өзіңді тексер

1. бір дұрыс жауап

Идеал жылу машинасының қыздырғышының температурасы 500 К, тоңазытқыштікі 300 К. Оның ПӘК-ін табыңыз.

  1. A. 40%
  2. B. 60%
  3. C. 167%
  4. D. 20%
Жауап пен талдауды көрсету

Дұрыс жауап: A

Талдау: η = (T₁ − T₂)/T₁ = (500 − 300)/500 = 0,4 = 40%. 60% = T₂/T₁ — «жоғалған» жылудың үлесі. 100%-дан асатын ПӘК мүмкін емес.

2. бір дұрыс жауап

0 °C-тағы 200 г мұзды балқыту үшін қанша жылу керек? (λ = 330 кДж/кг)

  1. A. 66 кДж
  2. B. 66 000 кДж
  3. C. 1 650 кДж
  4. D. 33 кДж
Жауап пен талдауды көрсету

Дұрыс жауап: A

Талдау: Q = λm = 330 кДж/кг · 0,2 кг = 66 кДж. 66 000 кДж — массаны граммен қойған; 1 650 = 330 : 0,2 — көбейтудің орнына бөлінген.

3. сәйкестік

Изопроцесс пен тұрақты шаманы сәйкестендіріңіз

  1. A. A. Изотермиялық
  2. B. B. Изобаралық
  1. 1. температура
  2. 2. қысым
  3. 3. көлем
  4. 4. газ массасы өзгереді
Жауап пен талдауды көрсету

Дұрыс жауап: A — 1, B — 2

Талдау: «Изо» — бірдей: изотермиялық — T = const (термо — жылу), изобаралық — p = const (барос — ауырлық, қысым). Көлем изохоралық процесте тұрақты.

Конспектіні тренажерде ашу →Тегін, тіркелусіз