Молекулалық-кинетикалық теорияның негіздері
Физика · Жылу физикасы
МКТ-ның негізгі қағидалары: зат бөлшектерден (молекулалардан, атомдардан) тұрады; бөлшектер үздіксіз ретсіз қозғалады (броундық қозғалыс, диффузия); бөлшектер өзара әрекеттеседі (тартылады және тебіледі). Зат мөлшері ν = m/M = N/N_A, N_A ≈ 6 · 10²³ моль⁻¹. МКТ-ның негізгі теңдеуі: p = ⅓ m₀ n v̄² = ⅔ n Ē; молекуланың орташа кинетикалық энергиясы Ē = (3/2)kT, k = 1,38 · 10⁻²³ Дж/К. Абсолют температура T = t + 273 — молекулалардың орташа кинетикалық энергиясының өлшемі.
Мысал. 36 г суда (M = 18 г/моль) неше молекула бар? ν = 36/18 = 2 моль, N = 2 · 6 · 10²³ = 1,2 · 10²⁴. 2-мысал. Газды 300 К-нен 600 К-ге дейін қыздырғанда молекулалардың орташа кинетикалық энергиясы 2 есе артады (Ē ~ T), ал орташа квадраттық жылдамдығы — √2 есе.
Ең бастысы
- Бөлшектер, қозғалыс, өзара әрекеттесу.
- ν = m/M = N/N_A; N_A ≈ 6 · 10²³ моль⁻¹.
- p = ⅔ n Ē; Ē = (3/2)kT.
- T = t + 273.
Тесттегі тұзақ
Ē T-ға пропорционал, ал молекулалардың жылдамдығы — √T-ға: температура екі есе артқанда жылдамдық 2 емес, √2 есе өседі.
Өзіңді тексер
1. бір дұрыс жауап
2 кг суды 20 °C-тан 100 °C-қа дейін қыздыруға қанша жылу керек? (c = 4 200 Дж/(кг·°C))
- A. 672 кДж
- B. 840 кДж
- C. 336 кДж
- D. 168 кДж
Жауап пен талдауды көрсету
Дұрыс жауап: A
Талдау: Q = cmΔt = 4 200 · 2 · 80 = 672 000 Дж = 672 кДж. 840 кДж — Δt = 80 °C орнына 100 °C алынған; 336 кДж — 2 кг масса ұмытылған.
2. бір дұрыс жауап
27 °C температураны кельвинмен өрнектеңіз.
- A. 300 К
- B. 246 К
- C. 27 К
- D. 327 К
Жауап пен талдауды көрсету
Дұрыс жауап: A
Талдау: T = t + 273 = 27 + 273 = 300 К. 246 = 273 − 27 — қосудың орнына азайтылған.
3. бір дұрыс жауап
Газды тұрақты қысымда 300 К-нен 600 К-ге дейін қыздырды. Оның көлемі 2 л еді. Қандай болды?
- A. 4 л
- B. 1 л
- C. 2 л
- D. 8 л
Жауап пен талдауды көрсету
Дұрыс жауап: A
Талдау: Изобаралық процесс (Гей-Люссак заңы): V/T = const. V₂ = V₁ · T₂/T₁ = 2 · 600/300 = 4 л. 1 л — пропорция керісінше алынған.
Конспектіні тренажерде ашу →Тегін, тіркелусіз