Атом ядросының физикасы

Физика · Кванттық физика

Ядро протондар мен нейтрондардан (нуклондардан) тұрады, оларды ядролық күштер — өте күшті және қысқа әсерлі күштер ұстап тұрады. Белгіленуі ᴬ_Z X: Z — зарядтық сан (протондар), A — массалық сан, нейтрондар N = A − Z. Изотоптар — Z бірдей, N әртүрлі. Ядро массасы нуклондар массаларының қосындысынан аз; айырмасы — масса ақауы Δm, байланыс энергиясы E = Δmc² (1 м. а. б. ↔ 931,5 МэВ).

Радиоактивтілік (Беккерель, Кюрилер): α-ыдырау — A − 4, Z − 2; β⁻-ыдырау — Z + 1, A өзгермейді; γ-сәулелену — A және Z өзгермейді. Жартылай ыдырау заңы: N = N₀ · 2^(−t/T). Ядролық реакциялар: ауыр уран ядроларының нейтрондармен бөлінуі — тізбекті реакция (атом электр станциялары, баяулатқышы мен реттеуші өзектері бар ядролық реактор); жеңіл ядролардың бірігуі — термоядролық реакция (Күн энергиясы). Мысал: T = 8 тәулік, 32 тәулік = 4 период өтті → ядролардың 1/16 бөлігі қалды.

Ең бастысы

Тесттегі тұзақ

2 жартылай ыдырау периоды ішінде заттың бәрі емес, 3/4 бөлігі ыдырайды (1/4 қалады). Ядролық реакцияларда A-ның қосындысы мен Z-тің қосындысы сақталады.

Өзіңді тексер

1. сәйкестік

Бөлшек пен оның зарядын сәйкестендіріңіз

  1. A. A. Протон
  2. B. B. Нейтрон
  1. 1. +e (оң)
  2. 2. 0 (заряды жоқ)
  3. 3. −e (теріс)
  4. 4. +2e
Жауап пен талдауды көрсету

Дұрыс жауап: A — 1, B — 2

Талдау: Протон оң зарядталған (+e), нейтрон электрлік бейтарап. −e — электрон заряды, +2e — альфа-бөлшектің (гелий ядросының) заряды.

2. бір немесе бірнеше дұрыс жауап

Атом ядросының құрамына қандай бөлшектер кіреді?

  1. A. протондар
  2. B. нейтрондар
  3. C. электрондар
  4. D. фотондар
  5. E. альфа-бөлшектер
  6. F. нуклондардан тыс кварктар
Жауап пен талдауды көрсету

Дұрыс жауап: A, B

Талдау: Ядро нуклондардан — протондар мен нейтрондардан тұрады. Электрондар атом қабықшасында, фотондар — жарық кванттары. Альфа-бөлшек — ыдырағанда ұшып шығатын гелий ядросы, әр ядроның жеке бөлігі емес.

3. бір дұрыс жауап

Фотон энергиясы 5 эВ, металдан электронның шығу жұмысы 2 эВ. Фотоэлектрондардың максимал кинетикалық энергиясын табыңыз.

  1. A. 3 эВ
  2. B. 7 эВ
  3. C. 2,5 эВ
  4. D. 10 эВ
Жауап пен талдауды көрсету

Дұрыс жауап: A

Талдау: Эйнштейн теңдеуі: hν = A + Eₖ, Eₖ = 5 − 2 = 3 эВ. 7 эВ — шығу жұмысы қосылған, бірақ фотон энергиясының бір бөлігі электронды жұлып шығаруға жұмсалады.

Конспектіні тренажерде ашу →Тегін, тіркелусіз