Атомдық және кванттық физика
Физика · Кванттық физика
Планк гипотезасы: жарық үлестермен — энергиясы E = hν = hc/λ кванттармен (фотондармен) шығарылады және жұтылады, h = 6,6 · 10⁻³⁴ Дж·с; фотон импульсі p = h/λ. Фотоэффект — жарықтың электрондарды жұлып шығаруы. Столетов заңдары: электрондар саны жарық қарқындылығына пропорционал; олардың максимал энергиясы қарқындылыққа емес, жиілікке тәуелді; қызыл шекара бар. Эйнштейн теңдеуі: hν = A + Eₖ; қызыл шекара ν_min = A/h.
Резерфорд атом моделі (α-бөлшектермен тәжірибе: ортасында — кішкентай массивті ядро). Бор постулаттары: электрон стационар орбиталарда болып, сәуле шығармайды; ауысқанда hν = Eₖ − Eₙ фотон шығарады немесе жұтады — сызықтық спектрлер осыдан. Лазер — еріксіз сәуле шығару (монохроматты, когерентті, жіңішке шоқ). Мысал: λ = 500 нм → E = 6,6 · 10⁻³⁴ · 3 · 10⁸ / 5 · 10⁻⁷ ≈ 3,96 · 10⁻¹⁹ Дж ≈ 2,5 эВ (1 эВ = 1,6 · 10⁻¹⁹ Дж).
Ең бастысы
- E = hν = hc/λ; p = h/λ.
- Фотоэффект: hν = A + Eₖ; ν_min = A/h.
- Резерфорд — ядро; Бор — стационар орбиталар, hν = Eₖ − Eₙ.
- 1 эВ = 1,6 · 10⁻¹⁹ Дж.
Тесттегі тұзақ
Фотоэлектрондардың энергиясы жарықтың ЖИІЛІГІНЕ тәуелді, ал жарықтық тек олардың санын өзгертеді. Толқын ұзындығы неғұрлым қысқа болса, фотон энергиясы соғұрлым КӨП.
Өзіңді тексер
1. бір дұрыс жауап
Жиілігі 5 · 10¹⁴ Гц фотонның энергиясын табыңыз. (h = 6,6 · 10⁻³⁴ Дж·с)
- A. 3,3 · 10⁻¹⁹ Дж
- B. 1,32 · 10⁻⁴⁸ Дж
- C. 3,3 · 10⁻²⁰ Дж
- D. 7,6 · 10⁴⁷ Дж
Жауап пен талдауды көрсету
Дұрыс жауап: A
Талдау: E = hν = 6,6 · 10⁻³⁴ · 5 · 10¹⁴ = 33 · 10⁻²⁰ = 3,3 · 10⁻¹⁹ Дж. 3,3 · 10⁻²⁰ — үтірді тасымалдағандағы қате; 1,32 · 10⁻⁴⁸ — h ν-ге бөлінген.
2. бір дұрыс жауап
Изотоптың жартылай ыдырау периоды 10 тәулік. 800 ядро болған. 30 тәуліктен кейін неше ядро қалады?
- A. 100
- B. 0
- C. 200
- D. 267
Жауап пен талдауды көрсету
Дұрыс жауап: A
Талдау: 30 тәулікте 3 жартылай ыдырау периоды өтті: 800 → 400 → 200 → 100. N = N₀/2³ = 100. «0» — қате: ыдырау кезең сайын «үштен бірден» емес, екі есе кемиді.
3. бір дұрыс жауап
²³⁸₉₂U (уран-238) атомының ядросында неше нейтрон бар?
- A. 146
- B. 92
- C. 238
- D. 330
Жауап пен талдауды көрсету
Дұрыс жауап: A
Талдау: Нейтрондар саны N = A − Z = 238 − 92 = 146. 92 — протондар саны (реттік нөмір), 238 — массалық сан (протондар + нейтрондар).
Конспектіні тренажерде ашу →Тегін, тіркелусіз