Электромагниттік тербелістер. Айнымалы ток

Физика · Электромагниттік тербелістер

Тербелмелі контур — L индуктивтілік шарғысы және C конденсатор. Энергия конденсатордың электр өрісінен (CU²/2) шарғының магнит өрісіне (LI²/2) және кері периодты түрде ауысады. Меншікті тербелістер периоды — Томсон формуласы: T = 2π√(LC). Механикамен ұқсастық: L ↔ m, 1/C ↔ k, заряд ↔ ығысу, ток ↔ жылдамдық.

Айнымалы ток — еріксіз электромагниттік тербелістер, u = Uₘ cos ωt; Қазақстанда жиілігі 50 Гц. Әсерлік мәндер: U = Uₘ/√2, I = Iₘ/√2 (амплитуда 311 В → 220 В). Кедергілер: индуктивтік X_L = ωL, сыйымдылық X_C = 1/(ωC). Трансформатор кернеуді өзгертеді: U₁/U₂ = N₁/N₂ = k (k > 1 — төмендеткіш). Электр энергиясын шығынды Q = I²Rt азайту үшін алыс қашықтыққа жоғары кернеуде жеткізеді. Мысал: N₁ = 1 000, N₂ = 50, U₁ = 220 В → U₂ = 11 В (төмендеткіш, k = 20).

Ең бастысы

Тесттегі тұзақ

Вольтметр амплитуданы (311 В) емес, ӘСЕРЛІК мәнді (220 В) көрсетеді. Трансформатор тек айнымалы токта жұмыс істейді.

Өзіңді тексер

1. бір дұрыс жауап

Массасы 0,1 кг жүк қатаңдығы 40 Н/м серіппеге ілінген. Оның тербеліс периодын табыңыз.

  1. A. 0,1π с
  2. B. 40π с
  3. C. 0,05 с
  4. D. 0,2π с
Жауап пен талдауды көрсету

Дұрыс жауап: A

Талдау: T = 2π√(m/k) = 2π√(0,0025) = 2π · 0,05 = 0,1π ≈ 0,31 с. 40π = 2π√(k/m) — формулада масса мен қатаңдықтың орны ауысқан.

2. бір дұрыс жауап

Тербелмелі контур индуктивтілігі 0,1 Гн шарғыдан және сыйымдылығы 10 мкФ конденсатордан тұрады. Меншікті тербелістер периодын табыңыз.

  1. A. 2π · 10⁻³ с
  2. B. 2π · 10⁻⁶ с
  3. C. 10⁻³ с
  4. D. 2π с
Жауап пен талдауды көрсету

Дұрыс жауап: A

Талдау: Томсон формуласы: T = 2π√(LC) = 2π√(0,1 · 10⁻⁵) = 2π√(10⁻⁶) = 2π · 10⁻³ с ≈ 6,3 мс. 2π · 10⁻⁶ — түбір алынбаған; 10⁻³ — 2π жоғалған.

3. бір дұрыс жауап

Желідегі айнымалы кернеудің амплитудасы 311 В. Кернеудің әсерлік мәні қандай?

  1. A. ≈ 220 В
  2. B. ≈ 440 В
  3. C. ≈ 155 В
  4. D. 311 В
Жауап пен талдауды көрсету

Дұрыс жауап: A

Талдау: U = Uₘ/√2 = 311/1,41 ≈ 220 В. Розеткадағы вольтметр дәл 220 В көрсетеді. 440 В = 311 · √2 — бөлудің орнына көбейтілген; 155 В = 311/2.

Конспектіні тренажерде ашу →Тегін, тіркелусіз