Магнит өрісі

Физика · Электр және магнетизм

Магнит өрісін қозғалыстағы зарядтар мен токтар тудырады (Эрстед тәжірибесі) және оларға әсер етеді. Сипаттамасы — индукция B (Тл). Тогы бар өткізгішке әсер ететін Ампер күші F = IBl sin α, бағыты — сол қол ережесі бойынша (B сызықтары алақанға кіреді, төрт саусақ — ток бойынша, керілген бас бармақ күшті көрсетеді). Қозғалыстағы зарядқа әсер ететін Лоренц күші F = qvB sin α; ол жылдамдыққа перпендикуляр, сондықтан заряд R = mv/(qB) радиусты шеңбер бойымен қозғалады және күш жұмыс атқармайды.

Түзу ток пен шарғы өрісі сызықтарының бағытын бұрғы (оң қол) ережесімен анықтайды. Заттар: диамагнетиктер (сәл ығыстырылады), парамагнетиктер (сәл тартылады), ферромагнетиктер (темір, никель, кобальт — қатты магниттеледі). Мысал: тогы 2 А, ұзындығы 0,5 м өткізгіш 0,4 Тл өріске перпендикуляр: F = 2 · 0,4 · 0,5 = 0,4 Н. Өткізгіш индукция сызықтарына параллель болса, күш нөлге тең.

Ең бастысы

Тесттегі тұзақ

Лоренц күші жұмыс атқармайды және жылдамдық модулін өзгертпейді — тек бағытын. α = 0 болғанда (B сызықтары бойымен) күш нөлге тең.

Өзіңді тексер

1. бір немесе бірнеше дұрыс жауап

Қандай заттар электр тогының жақсы өткізгіштері болып табылады?

  1. A. мыс
  2. B. алюминий
  3. C. ас тұзының судағы ерітіндісі
  4. D. резеңке
  5. E. шыны
  6. F. құрғақ ағаш
Жауап пен талдауды көрсету

Дұрыс жауап: A, B, C

Талдау: Металдар бос электрондардың арқасында, тұз ерітінділері — иондардың арқасында ток өткізеді. Резеңке, шыны және құрғақ ағаш — диэлектриктер.

2. бір дұрыс жауап

4 Ом және 6 Ом резисторлар тізбектей жалғанып, 20 В кернеуге қосылған. Тізбектегі ток күшін табыңыз.

  1. A. 2 А
  2. B. ≈ 8,3 А
  3. C. 5 А
  4. D. 0,5 А
Жауап пен талдауды көрсету

Дұрыс жауап: A

Талдау: Тізбектей жалғағанда R = 4 + 6 = 10 Ом, I = U/R = 20/10 = 2 А. 8,3 А — параллель жалғау ретінде есептегенде шығады (R = 2,4 Ом).

3. бір дұрыс жауап

ЭҚК-і 12 В, ішкі кедергісі 1 Ом ток көзі 5 Ом резисторға тұйықталған. Ток күшін табыңыз.

  1. A. 2 А
  2. B. 2,4 А
  3. C. 12 А
  4. D. 3 А
Жауап пен талдауды көрсету

Дұрыс жауап: A

Талдау: Толық тізбек үшін Ом заңы: I = ε/(R + r) = 12/(5 + 1) = 2 А. 2,4 А = 12/5 — ток көзінің ішкі кедергісі ескерілмеген; 12 А = 12/1 — қысқа тұйықталу тогы.

Конспектіні тренажерде ашу →Тегін, тіркелусіз