Феодалдық мемлекеттің кезеңдері. Батыстағы абсолютизм: Франция, Англия, Ресей
Дүниежүзі тарихы · Орта ғасырлар кезеңі
Феодалдық мемлекет ерте феодалдық монархиядан (корольдер ірі феодалдарға тәуелді) бытыраңқылық кезеңі арқылы сословиелік-өкілдік монархияға (король сословиелер жиналысымен — парламентпен, Бас штаттармен, Земский собормен кеңеседі), сосын бүкіл билік монархтың қолында шоғырланған абсолюттік монархияға дейінгі жолдан өтті.
Франция — абсолютизмнің классикалық мысалы. Бурбондар әулеті билікке XVI ғасырдың соңында келді (Генрих IV*). Кардинал Ришелье* король билігін нығайтты, ал Людовик XIV* («Күн-король», «Мемлекет — бұл мен») Бас штаттарды шақырмай билік құрып, Версальді салды. Абсолютизмнің тірегі — тұрақты әскер, шенеуніктер, бірыңғай салықтар.
Англия: Тюдорлар тұсында (1485–1603 жж.), әсіресе Елизавета I* кезінде король билігі күшті болды, бірақ парламент сақталды — сондықтан ағылшын абсолютизмін «толық емес» деп атайды. Ресей: І Петр (1682–1725 жж. билеген) реформалар жүргізді — тұрақты әскер мен флот, Сенат пен коллегиялар, «Шендер табелін» құрды, Солтүстік соғыстағы (1700–1721 жж.) жеңістен кейін Ресей империяға айналды.
Ең бастысы
- Кезеңдері: ерте феодалдық → бытыраңқылық → сословиелік-өкілдік → абсолюттік монархия.
- Франция: Бурбондар (XVI ғ. соңы), Ришелье, Людовик XIV «Күн-король».
- Англия: Тюдорлар (1485–1603 жж.), парламент сақталады.
- Ресей: І Петр (1682–1725 жж.), Солтүстік соғыс (1700–1721 жж.).
- Абсолютизмнің тіректері: әскер, шенеуніктер, салықтар.
Тесттегі тұзақ
«Мемлекет — бұл мен» сөзі ағылшын корольіне емес, Людовик XIV-ке (Франция) телінеді. Англияда абсолютизм толық емес болды — парламент жойылған жоқ.
Өзіңді тексер
1. бір дұрыс жауап
1555 жылғы Аугсбург бітімінің қағидаты
- A. «кімнің билігі, соның діні»
- B. «Америка — американдықтар үшін»
- C. «бөліп ал да, билей бер»
- D. «бостандық, теңдік, бауырластық»
Жауап пен талдауды көрсету
Дұрыс жауап: A
Талдау: Аугсбург бітімі (1555, ҰТО «100 дата») әр князьге өз қарамағындағыларға дін таңдауға рұқсат берді. «Америка — американдықтар үшін» — Монро доктринасы, «Бостандық, теңдік, бауырластық» — Француз революциясының ұраны.
2. сәйкестік
Соғыс пен оған қатысушылар арасындағы сәйкестікті анықтаңыз
- A. Жүзжылдық соғыс
- B. Ақ және Қызыл раушан соғысы
- 1. Англия Францияға қарсы
- 2. Ланкастерлер Йорктарға қарсы
- 3. Испания Португалияға қарсы
- 4. Византия осман түріктеріне қарсы
Жауап пен талдауды көрсету
Дұрыс жауап: A — 1, B — 2
Талдау: Жүзжылдық соғыс (1337–1453) — Англия мен Франция. Раушандар соғысы (1455–1485) — ағылшын корольдік әулетінің екі тармағының ішкі күресі.
3. сәйкестік
Моңғол мемлекеті мен оның негізін салушы арасындағы сәйкестікті анықтаңыз
- A. Алтын Орда
- B. Ильхандар мемлекеті
- 1. Батый, астанасы — Сарай
- 2. Хулагу, Иран аумағында
- 3. Құбылай, Қытайда (Юань әулеті)
- 4. Темір, астанасы — Самарқанд
Жауап пен талдауды көрсету
Дұрыс жауап: A — 1, B — 2
Талдау: Алтын Орданы Шыңғыс ханның немересі Батый, Ильхандар мемлекетін оның інісі Хулагу құрды (1258 ж. Бағдатты алды). Құбылай — Юань империясы, Темір — Шыңғыс ұрпағы емес.
Конспектіні тренажерде ашу →Тегін, тіркелусіз