Шығыстағы абсолютизм: Қытай, Жапония, Осман империясы
Дүниежүзі тарихы · Орта ғасырлар кезеңі
Қытай: Мин әулеті (1368–1644 жж.) моңғол Юань әулетін құлатып, Бейжіңде Тыйым салынған қаланы салды, Ұлы қорғанды салып бітірді. Император «Аспан ұлы» саналып, конфуцийшілдік кітаптары бойынша емтихан тапсырған шенеуніктер арқылы басқарды. 1644 жылдан* маньчжур Цин әулеті билік құрды; 1757 жылы император Цяньлун еуропалықтардың Қытайға кіруіне бір порттан (Гуанчжоу) басқа жерден тыйым салды — оқшаулану саясаты басталды.
Жапония: нақты билік императорға емес, сегунға — әскери билеушіге тиесілі болды. Токугава әулетінің сегундары 1603–1868/1869 жылдары билік құрды («100 дата» бойынша — 1603–1869). Олар елді шетелдіктерге жауып («сакоку»), қоғамды сословиелерге бөлді (самурайлар, шаруалар, қолөнершілер, саудагерлер).
Осман империясы XIII ғасырдың соңында* Кіші Азияда пайда болды. 1453 жылы сұлтан Мехмед II бастаған түріктер Константинопольді (Ыстамбұлды) басып алып, Византияға нүкте қойды. Империяның гүлденуі — Сүлейман Қанунидің тұсында (XVI ғ.*): Еуропада, Азияда және Африкада иеліктер. Сұлтанның билігі абсолютті болды, тірегі — жаңышарлар (жаяу әскер) және әскери үлестер жүйесі (тимарлар).
Ең бастысы
- 1368–1644 жж. — Мин әулеті; кейін Цин.
- 1757 ж. — Цяньлун еуропалықтардың кіруіне тыйым салды (Қытайдың оқшаулануы).
- 1603–1869 жж. — Жапониядағы Токугава сегундары; жабықтық саясаты.
- 1453 ж. — түріктер Константинопольді басып алды (Мехмед II).
- Сүлейман Қануни; жаңышарлар, тимарлар.
Тесттегі тұзақ
Токугава заманындағы Жапонияда император емес, СЕГУН билік құрды. Мин — қытай әулеті, Цин — маньчжур әулеті.
Өзіңді тексер
1. сәйкестік
Реформация қайраткері мен оның үлесі арасындағы сәйкестікті анықтаңыз
- A. Мартин Лютер
- B. Жан Кальвин
- 1. индульгенцияға қарсы 95 тезис (Германия)
- 2. алдын ала тағдырға жазылу ілімі (Женева)
- 3. иезуиттер орденін құрды
- 4. «Супрематия актісі» — король шіркеу басшысы
Жауап пен талдауды көрсету
Дұрыс жауап: A — 1, B — 2
Талдау: Лютер — Германия, 1517 ж. Кальвин — Женева, тағдырға жазылу ілімі. Иезуиттер орденін Игнатий Лойола құрды (Контрреформация), «Супрематия актісі» — VIII Генрих (Англия).
2. бір немесе бірнеше дұрыс жауап
Византия империясының белгілері
- A. астанасы — Константинополь
- B. «Юстиниан кодексі» заңдар жинағы
- C. империя соңына дейін мемлекеттік тіл — латын
- D. 476 ж. құлады
- E. Ұлы Карл құрған
- F. астанасы — Рим
Жауап пен талдауды көрсету
Дұрыс жауап: A, B
Талдау: Византия — астанасы Константинополь болған Шығыс Рим империясы, «Юстиниан кодексімен» белгілі. Негізгі тілі грек тілі болды; 476 ж. Батыс империя, Византия 1453 ж. құлады.
3. бір немесе бірнеше дұрыс жауап
Крест жорықтарының салдары
- A. Еуропаның Шығыспен саудасының өсуі
- B. еуропалықтардың шығыс мәдениетімен танысуы
- C. Византияның әлсіреуі
- D. Иерусалимнің крестшілерге біржола бекітілуі
- E. Русьте христиан дінінің қабылдануы
- F. 750 ж. Араб халифатының құлауы
Жауап пен талдауды көрсету
Дұрыс жауап: A, B, C
Талдау: Венеция мен Генуя байыды, Еуропаға шығыс тауарлары мен білімі келді; IV жорық (1204) Византияны әлсіретті. Иерусалимді 1187 ж. Салах ад-Дин қайтарып алды.
Конспектіні тренажерде ашу →Тегін, тіркелусіз