Бірінші дүниежүзілік соғыс (1914–1918): себептері, барысы, нәтижелері. Версаль-Вашингтон жүйесі
Дүниежүзі тарихы · ХХ ғасырдың басындағы әлем. Бірінші дүниежүзілік соғыс
XX ғасырдың басына қарай әлем ұлы державалар арасында бөлініп қойған еді, олар оны қайта бөлу үшін күреске түсті. Екі әскери-саяси блок қалыптасты: Үштік одақ (Германия, Аустрия-Венгрия, Италия; 1882 ж.) және Антанта (Англия, Франция, Ресей; түпкілікті — 1907 ж.). Қайшылықтар: Англия мен Германияның отарлар мен теңіздегі үстемдік үшін бәсекесі, Балқандағы күрес, Францияның реваншизмі (Эльзас пен Лотарингия).
Соғысқа Аустрия тағының мұрагері Франц Фердинандтың Сараевода өлтірілуі (1914 жылғы 28 маусым*) себеп болды. Соғыс 1914–1918 жылдары жүрді. Германияның найзағай соғысы жоспары сәтсіз аяқталды; майдан позициялық болды (окоптар, тікенді сым). Жаңа қарулар пайда болды: пулеметтер, танкілер, ұшақтар, сүңгуір қайықтар, улы газдар (Ипр, 1915 ж.*). Ең ірі шайқастар — Верден (1916 ж.*), Сомма. 1917 жылы* соғысқа АҚШ кірді, ал Ресей революциядан кейін соғыстан шықты. Герман блогы ресурстардың тапшылығы мен Германиядағы революция салдарынан жеңілді; 1918 жылғы 11 қарашада* Компьен бітімі жасалды.
Нәтижелері: төрт империя — Ресей, Германия, Аустрия-Венгрия және Осман империялары ыдырады; картада жаңа мемлекеттер пайда болды (Польша, Чехословакия, Югославия және т. б.). Париж бейбітшілік конференциясы (1919 ж.) Версаль шартына қол қойды: Германия отарлары мен жерінің бір бөлігінен айырылып, әскері қысқартылып, репарация төледі. Ұлттар Лигасы құрылды; жеңілгендердің отарлары мандат жүйесі бойынша үлестірілді. Вашингтон конференциясы (1921–1922 жж.) Тынық мұхиттағы күштер арақатынасын бекітті. Версаль-Вашингтон жүйесі берік болмады: жеңілгендер реванш алғысы келді, ал АҚШ Ұлттар Лигасына кірмеді.
Ең бастысы
- 1882 ж. — Үштік одақ; 1907 ж. — Антанта.
- Себеп — Франц Фердинандтың Сараевода өлтірілуі; соғыс 1914–1918 жж.
- Жаңа қару: танкілер, ұшақтар, газдар, сүңгуір қайықтар.
- 1919 ж. — Париж конференциясы, Версаль шарты, Ұлттар Лигасы.
- 1921–1922 жж. — Вашингтон конференциясы.
Тесттегі тұзақ
Италия Үштік одақта болды, бірақ 1915 жылы* АНТАНТА жағында соғысты. Ұлттар Лигасын АҚШ президенті Вильсон ұсынды, бірақ АҚШ оған кірмеді.
Өзіңді тексер
1. бір немесе бірнеше дұрыс жауап
Бірінші дүниежүзілік соғыс қарсаңында Антантаға кірген елдерді таңдаңыз.
- A. Ұлыбритания
- B. Франция
- C. Ресей
- D. Германия
- E. Аустрия-Венгрия
- F. Осман империясы
Жауап пен талдауды көрсету
Дұрыс жауап: A, B, C
Талдау: Антанта: Франция, Ұлыбритания және Ресей (1904 және 1907 жж. келісімдер). Германия мен Аустрия-Венгрия Италиямен бірге Үштік одаққа кірді; Осман империясы 1914 ж. Германия жағында соғысқа кірді.
2. бір дұрыс жауап
Германия, Аустрия-Венгрия және Италияның Үштік одағы жасалған жыл
- A. 1882
- B. 1907
- C. 1914
- D. 1871
Жауап пен талдауды көрсету
Дұрыс жауап: A
Талдау: ҰТО «100 дата»: 1882 ж. — Үштік одақ; 1907 ж. — Антантаның түпкілікті құрылуы.
3. бір дұрыс жауап
1904–1905 жылдардағы орыс-жапон соғысының нәтижесі
- A. Ресейдің жеңілуі (Портсмут бітімі)
- B. Ресейдің жеңісі және Токионы алуы
- C. Жапон империясының ыдырауы
- D. Кореяның Ресей мен Жапония арасында тең бөлінуі
Жауап пен талдауды көрсету
Дұрыс жауап: A
Талдау: Порт-Артур, Мукден және Цусимадағы жеңілістерден кейін Ресей Портсмут бітімі (1905) бойынша Оңтүстік Сахалинді Жапонияға берді. Жеңіліс 1905–1907 жж. революцияны тездетті.
Конспектіні тренажерде ашу →Тегін, тіркелусіз