XVII ғасырдағы ағылшын революциясы. Мануфактуралар және өнеркәсіптік төңкеріс

Дүниежүзі тарихы · Жаңа заман

Жаңа заман ескі, феодалдық тәртіпті қиратқан революциялардан басталады. Англияда король Карл I Стюарт* парламентсіз билік құрып, салықтарды өз бетінше енгізді. 1640 жылы буржуазиялық революция басталды: парламент корольге қарсы шығып, азамат соғысы басталды. Оливер Кромвель басқарған парламент әскері жеңіп, король өлім жазасына кесілді, 1649 жылы Англия республика болып жарияланды. Кромвель өлгеннен кейін монархия қалпына келтірілді, ал 1688 жылғы «Даңқты революция»* мен «Құқықтар туралы билль» (1689 ж.*) конституциялық монархияны орнатты: король билік құрады, бірақ заңдар мен салықтарды парламент бекітеді.

Шаруашылық өзгерді: қолөнер шеберханаларының орнына мануфактуралар — еңбек бөлінісі бар, бірақ қол еңбегіне негізделген ірі кәсіпорындар пайда болды. XVIII ғасырдың екінші жартысында Англияда өнеркәсіптік төңкеріс — қол еңбегінен машиналық еңбекке көшу басталды: «Дженни» иіру машинасы*, Джеймс Уаттың бу машинасы*, фабрикалар, кейін темір жолдар мен пароходтар.

Салдары: екі жаңа тап қалыптасты — буржуазия (фабрика иелері) және жалдамалы жұмысшылар (пролетариат); қалалар өсті; шаруашылық феодалдықтан капиталистікке айналды. Индустриялық қоғам машиналық өндіріспен, нарықпен, жалдамалы еңбекпен, қалалардың өсуімен және парламенттік құрылыммен ерекшеленеді.

Ең бастысы

Тесттегі тұзақ

Мануфактура — бұл әлі операциялар бөлінген ҚОЛ еңбегі; машиналар өнеркәсіптік төңкеріспен пайда болды. Англиядағы республика — 1640 ж. емес, 1649 ж.

Өзіңді тексер

1. бір дұрыс жауап

Англиядағы буржуазиялық революцияның басталған жылы

  1. A. 1640
  2. B. 1649
  3. C. 1688
  4. D. 1789
Жауап пен талдауды көрсету

Дұрыс жауап: A

Талдау: ҰТО «100 дата»: 1640 ж. — революцияның басталуы, 1649 ж. — I Карлдың өлім жазасына кесілуі және республиканың жариялануы. 1688 — «Даңқты революция», 1789 — Француз революциясы.

2. бір дұрыс жауап

Республика жарияланғаннан кейін Англияны іс жүзінде билеген лорд-протектор

  1. A. Оливер Кромвель
  2. B. І Карл Стюарт
  3. C. Вильгельм Оранский
  4. D. VIII Генрих
Жауап пен талдауды көрсету

Дұрыс жауап: A

Талдау: Оливер Кромвель — парламент әскерінің жетекшісі, 1653 жылдан лорд-протектор. І Карл 1649 ж. өлім жазасына кесілді, Вильгельм Оранский 1688 ж. билікке келді.

3. бір дұрыс жауап

Солтүстік Америкадағы алғашқы тұрақты ағылшын қонысы (1607 ж.)

  1. A. Джеймстаун
  2. B. Бостон
  3. C. Нью-Йорк
  4. D. Филадельфия
Жауап пен талдауды көрсету

Дұрыс жауап: A

Талдау: ҰТО «100 дата»: 1607 ж. — Джеймстаун (Виргиния). Нью-Йорк 1664 жылға дейін голландиялық Жаңа Амстердам болды.

Конспектіні тренажерде ашу →Тегін, тіркелусіз