Ұлы географиялық ашулар және олардың салдары. Америка халықтары. Алғашқы отарлық империялар. Африка

Дүниежүзі тарихы · Ұлы географиялық ашылулар

Ашулардың себептері: Еуропаға Шығыстың алтыны мен дәмдеуіштері керек болды, ал құрлық жолдарын османдар мен арабтар бақылады. Жаңа білім мен техника көмектесті: каравелла, компас, астролябия, карталар. Португалия Африканы айналып бірінші жүрді: Бартоломеу Диаш* Үміт мүйісіне жетті (1488 ж.*), Васко да Гама* — Үндістанға (1498 ж.*). 1492 жылы Испанияның қызметіндегі Христофор Колумб Үндістанға жеттім деп ойлап, Американы ашты. 1519–1522 жылдары Фернан Магелланның экспедициясы алғашқы жер шарын айналып жүзуді жасап, Жердің шар екенін дәлелдеді.

XV ғасырдағы Америка халықтары: майялар (Юкатан; жазу, дәл күнтізбе), ацтектер (Мексика; астанасы Теночтитлан), инктер (Анды; астанасы Куско, жолдар, кипу түйін жазуы). Испан конкистадорлары олардың мемлекеттерін жойды: Эрнан Кортес — ацтектерді (1521 ж.*), Франсиско Писарро — инктерді (1533 ж.*). Үндістерді соғыстар мен Еуропадан әкелінген аурулар қырды.

Алғашқы отарлық империялар — Португалия (Бразилия, Африка мен Азиядағы факториялар) және Испания (Орталық және Оңтүстік Америка); олар Тордесильяс шарты бойынша (1494 ж.*) әлемді бөлісті. Африканың дәстүрлі өркениеттері (Мали, Сонгай, Эфиопия, Бенин) құл саудасынан зардап шекті: еуропалықтар африкалықтарды Американың плантацияларына әкетті. Ашулардың салдары: американдық күміске байланысты «баға революциясы», сауда жолдарының Атлантқа ауысуы, отаршылдықтың басталуы, мәдениеттер алмасуы (картоп, жүгері, қызанақ Еуропаға келді).

Ең бастысы

Тесттегі тұзақ

Колумб Португалияның емес, ИСПАНИЯНЫҢ туымен жүзді; Васко да Гама — Португалия (Үндістанға жол). Ацтектерді Кортес, инктерді Писарро бағындырды.

Өзіңді тексер

1. сәйкестік

Теңізші мен оның жетістігі арасындағы сәйкестікті анықтаңыз.

  1. A. Васко да Гама
  2. B. Фернан Магеллан
  1. 1. Африканы айналып Үндістанға теңіз жолын ашты
  2. 2. жер шарын алғаш айналып жүзуді басқарды
  3. 3. Үміт мүйісін алғаш айналып өтті
  4. 4. 1492 ж. Америка жағалауына жетті
Жауап пен талдауды көрсету

Дұрыс жауап: A — 1, B — 2

Талдау: Васко да Гама Үндістанға 1498 ж. жетті. Магеллан 1519–1522 жж. жер шарын айналып жүзуді басқарды, бірақ Филиппинде қаза тапты; сапарды Хуан Себастьян Элькано аяқтады. Үміт мүйісін алғаш Диаш айналып өтті (1488), Америкаға Колумб жетті.

2. бір дұрыс жауап

1494 жылғы Тордесильяс шарты Жаңа Дүниедегі ықпал аймақтарын бөлген мемлекеттер

  1. A. Испания мен Португалия
  2. B. Англия мен Франция
  3. C. Испания мен Англия
  4. D. Португалия мен Голландия
Жауап пен талдауды көрсету

Дұрыс жауап: A

Талдау: Колумбтың сапарынан кейін Рим папасы делдал болды: шартты сызықтан батыстағы жерлер — Испанияға, шығыстағылар — Португалияға. Сол себепті Бразилия португалдық болды.

3. бір дұрыс жауап

Ф. Магеллан экспедициясының әлемдегі алғашқы жер шарын айналып шығуы болған жылдар

  1. A. 1519–1522 жж.
  2. B. 1492–1493 жж.
  3. C. 1497–1499 жж.
  4. D. 1600–1603 жж.
Жауап пен талдауды көрсету

Дұрыс жауап: A

Талдау: ҰТО «100 дата»: 1519–1522. 1492 — Колумб, 1497–1499 — Васко да Гама, 1600 — ағылшын Ост-Үнді компаниясының құрылуы.

Конспектіні тренажерде ашу →Тегін, тіркелусіз