Үндістан және Ұлыбритания. Ост-Индия компаниялары. Сипайлар көтерілісі. Әлемдік отарлық жүйе

Дүниежүзі тарихы · Жаңа заман

XVIII ғасырда Үндістандағы Ұлы Моғолдар империясы (1526 жылы* құрылған) дағдарысқа ұшырады: провинция билеушілері тәуелсіз болып, соғыстар жүрді. Мұны еуропалық Ост-Индия компаниялары — әскер ұстау құқығы бар сауда қоғамдары пайдаланды. Ағылшын Ост-Индия компаниясы 1600 жылы құрылды; онымен француз, голланд, португал компаниялары бәсекелесті.

Ұлыбритания мен Франция Үндістан үшін күресті; Жетіжылдық соғыста (1756–1763 жж.) Англия жеңді, ал Плесси шайқасы (1757 ж.*) оған Бенгалияны берді. Компания біртіндеп Үндістанның түгелге жуығын бағындырып, одан мақта, шай, дәмдеуіштер әкетіп, арзан ағылшын маталарымен жергілікті қолөнерді күйзелтті.

1857–1859 жылдары ағылшын қызметіндегі үнді солдаттары — сипайлардың отаршылдыққа қарсы көтерілісі бұрқ етті (майлы оқтар үнділер мен мұсылмандардың дінін қорлағаны себеп болды). Көтеріліс басылып, Ост-Индия компаниясы таратылды, ал Үндістан британ тәжінің тікелей басқаруына өтті (1877 жылдан* Виктория патшайым — Үндістан императрицасы). XIX ғасырдың соңына қарай әлемдік отарлық жүйе қалыптасты: ұлы державалар (ең алдымен Ұлыбритания мен Франция) Азия мен Африканың түгелге жуығын бөлісіп алды.

Ең бастысы

Тесттегі тұзақ

Сипайлар — шаруалар емес, ағылшын қызметіндегі үнді СОЛДАТТАРЫ. Көтерілістен кейін британ билігі емес, Ост-Индия компаниясы таратылды.

Өзіңді тексер

1. бір дұрыс жауап

АҚШ Конституциясы қабылданған жыл

  1. A. 1787
  2. B. 1776
  3. C. 1783
  4. D. 1791
Жауап пен талдауды көрсету

Дұрыс жауап: A

Талдау: ҰТО «100 дата»: 1787 ж. — АҚШ Конституциясы (әлі күнге дейін күшінде). 1776 — Тәуелсіздік декларациясы, 1783 — Англия АҚШ тәуелсіздігін мойындады, 1791 — Құқықтар туралы билль (алғашқы түзетулер).

2. бір дұрыс жауап

АҚШ-тың алғашқы президенті

  1. A. Джордж Вашингтон
  2. B. Томас Джефферсон
  3. C. Авраам Линкольн
  4. D. Бенджамин Франклин
Жауап пен талдауды көрсету

Дұрыс жауап: A

Талдау: Джордж Вашингтон — Тәуелсіздік соғысындағы бас қолбасшы, 1789–1797 жж. президент. Джефферсон — Тәуелсіздік декларациясының авторы, Линкольн — Азамат соғысы кезіндегі президент.

3. бір дұрыс жауап

1700–1721 жылдардағы Солтүстік соғысты Ресей кімге қарсы жүргізді?

  1. A. Швеция
  2. B. Осман империясы
  3. C. Франция
  4. D. Польша
Жауап пен талдауды көрсету

Дұрыс жауап: A

Талдау: І Петр (1682–1725) XII Карлдың Швециясымен соғысты; Полтава түбіндегі жеңіс (1709) және Ништадт бітімі (1721) Ресейге Балтыққа шығу жолын берді.

Конспектіні тренажерде ашу →Тегін, тіркелусіз