Әкімшілік құқық. Әкімшілік құқық бұзушылықтар

Құқық негіздері · Жария құқық

Әкімшілік құқық мемлекеттік басқару саласындағы қатынастарды реттейді: атқарушы органдардың (Үкімет, министрліктер, әкімдіктер) қызметін, мемлекеттік қызметті, мемлекеттік қызметтер көрсетуді, сондай-ақ әкімшілік құқық бұзушылықтар үшін жауапкершілікті. Жауапкершілік туралы басты акт — Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодекс (ӘҚБтК).

Әкімшілік құқық бұзушылық — ӘҚБтК әкімшілік жауапкершілік көздеген құқыққа қайшы кінәлі әрекет немесе әрекетсіздік. 16 жасқа толған есі дұрыс жеке тұлға, сондай-ақ заңды тұлға жауапкершілікке тартылады (ӘҚБтК 28-бап). Жаза түрлері: ескерту, айыппұл (айлық есептік көрсеткішпен — АЕК есептеледі), тәркілеу, арнаулы құқықтан айыру (мысалы, жүргізуші куәлігінен), әкімшілік қамаққа алу және т. б. Қамаққа алуды тек судья тағайындайды — 30 тәулікке дейін, ал төтенше немесе соғыс жағдайы режимін бұзғаны үшін — 45 тәулікке дейін; ол жүкті әйелдерге, 14 жасқа дейінгі балалары бар әйелдерге, 18 жасқа толмағандарға және кейбір басқаларға қолданылмайды (ӘҚБтК 50-бап).

Ескіру мерзімі: жалпы ереже бойынша адамды құқық бұзушылық жасалған күннен бастап 2 ай өткен соң жауапкершілікке тартуға болмайды (ӘҚБтК 62-бап), жекелеген түрлері үшін мерзім ұзағырақ. Салалар бойынша құқық бұзушылық түрлері: жеке тұлғаның құқықтарына, қоғамдық тәртіпке қол сұғатын (ұсақ бұзақылық), жол жүрісі, қоршаған ортаны қорғау, кәсіпкерлік, салық салаларындағы, сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтары.

Ең бастысы

Тесттегі тұзақ

Әкімшілік жауапкершілік — 16 жастан, ал кейбір ҚЫЛМЫСТАР үшін қылмыстық жауапкершілік 14 жастан басталады. ӘҚБтК мен ҚК-ні шатастырмаңыз.

Өзіңді тексер

1. бір дұрыс жауап

2026 жылғы Конституция бойынша Президент қызметінен мерзімінен бұрын босатылған жағдайда оның өкілеттіктері ауысатын тұлға

  1. A. Вице-Президентке
  2. B. Сенат Төрағасына
  3. C. ең алдымен Премьер-Министрге
  4. D. Конституциялық Сот Төрағасына
Жауап пен талдауды көрсету

Дұрыс жауап: A

Талдау: 51-бап: өкілеттіктер Вице-Президентке ауысады; ол мүмкін болмаса — Құрылтай Төрағасына, одан кейін Премьер-Министрге. Жаңа Конституция бойынша Сенат жоқ. Вице-Президентті Президент Құрылтайдың келісімімен тағайындайды (49-бап).

2. бір дұрыс жауап

Қазақстан Республикасы халқының мүддесін білдіретін ең жоғары консультативтік орган (2026 жылғы Конституция бойынша)

  1. A. Қазақстан Халық Кеңесі
  2. B. Құрылтай
  3. C. Конституциялық Сот
  4. D. Жоғары аудиторлық палата
Жауап пен талдауды көрсету

Дұрыс жауап: A

Талдау: 70–71-баптар: Қазақстан Халық Кеңесі ішкі саясат бойынша ұсынымдар әзірлейді, Құрылтайға заң жобаларын енгізеді және референдум бастамасын көтере алады.

3. бір дұрыс жауап

Қазақстан Республикасы Конституциялық Соты судьяларының өкілеттік мерзімі

  1. A. 8 жыл
  2. B. 5 жыл
  3. C. 7 жыл
  4. D. өмір бойы
Жауап пен талдауды көрсету

Дұрыс жауап: A

Талдау: Конституциялық Сот Төрағадан және он судьядан тұрады, олардың өкілеттік мерзімі — сегіз жыл. Салыстыру үшін: Президент — 7 жыл, Құрылтай мен мәслихат депутаттары — 5 жыл.

Конспектіні тренажерде ашу →Тегін, тіркелусіз