Сот төрелігінің қағидаттары. Сот жүйесі. Құқық қорғау органдары

Құқық негіздері · Мемлекет және құқық

Қазақстанда сот төрелігін тек сот жүзеге асырады (Конституция, 76-бап). Сот ісін жүргізу нысандары: азаматтық, әкімшілік, қылмыстық және өзге де; заңда белгіленген жағдайларда қылмыстық істер алқабилердің қатысуымен қаралады. Сот жүйесі: Жоғарғы Сот, жергілікті және басқа соттар; арнаулы және төтенше соттарға тыйым салынған (76-бап).

Сот төрелігінің қағидаттары (78-бап): судья тәуелсіз және тек Конституция мен заңға бағынады; ешкімнің соттылығын оның келісімінсіз өзгертуге болмайды; әркімнің тыңдалуға құқығы бар; айыпталушы өзінің кінәсіздігін дәлелдеуге міндетті емес; кінәлілікке қатысты кез келген күмән айыпталушының пайдасына түсіндіріледі; заңсыз алынған дәлелдемелердің заңдық күші жоқ; ешкімді тек өзінің мойындауы негізінде соттауға болмайды; қылмыстық заң ұқсастық бойынша қолданылмайды. Сондай-ақ: кінәсіздік презумпциясы (19-бап), бір құқық бұзушылық үшін қайта жауапкершілікке тартуға тыйым (19-бап).

Жоғарғы Сот Төрағасын Президент Жоғары Сот Кеңесінің ұсынымы бойынша 6 жылға, бір рет тағайындайды; Жоғарғы Сот судьяларын Құрылтай сайлайды (83-бап). Құқық қорғау органдары: прокуратура (заңдылықты жоғары қадағалау, қылмыстық қудалау, тек Президентке есеп береді; Бас Прокурор — 6 жылға, 84-бап), ішкі істер органдары (полиция), сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызмет, ұлттық қауіпсіздік, экономикалық тергеу органдары. Адвокатура азаматтарға заң көмегін алуға көмектеседі (86-бап).

Ең бастысы

Тесттегі тұзақ

Прокуратура сот төрелігін жүзеге АСЫРМАЙДЫ — ол заңдылықты қадағалап, айыптауды қолдайды; сот төрелігі — тек сот.

Өзіңді тексер

1. сәйкестік

Нормативтік құқықтық актілер иерархиясындағы орын мен актіні сәйкестендіріңіз

  1. A. A. Ең жоғары заңды күш
  2. B. B. Заңдардан кейінгі бірден келесі деңгей
  1. 1. Қазақстан Республикасының Конституциясы
  2. 2. Президенттің нормативтік құқықтық жарлықтары
  3. 3. Үкіметтің нормативтік құқықтық қаулылары
  4. 4. министрлердің нормативтік құқықтық бұйрықтары
Жауап пен талдауды көрсету

Дұрыс жауап: A — 1, B — 2

Талдау: «Құқықтық актілер туралы» заңның 10-бабы: ең жоғары күш — Конституцияда; төмендеу тізімінде заңдардан (4-тармақ) кейін Президенттің нормативтік құқықтық жарлықтары (5-тармақ) тұр. Үкімет қаулылары (7-тармақ) мен министрлердің бұйрықтары (8-тармақ) төмен.

2. бір немесе бірнеше дұрыс жауап

Құқық бұзушылықтың заңдық құрамының элементтері

  1. A. объект
  2. B. субъект
  3. C. объективтік жағы
  4. D. субъективтік жағы
  5. E. санкция
  6. F. гипотеза
Жауап пен талдауды көрсету

Дұрыс жауап: A, B, C, D

Талдау: Құқық бұзушылық құрамы: объект (неге қол сұғылады), субъект (кім жасады: тиісті жастағы есі дұрыс адам), объективтік жағы (әрекет, зиян, олардың байланысы), субъективтік жағы (кінә: қасақаналық не абайсыздық). Гипотеза мен санкция — құқық нормасының элементтері, құқық бұзушылықтікі емес.

3. бір дұрыс жауап

Адам заңмен тыйым салынған әрекеттерден бас тартатын құқықты іске асыру нысаны

  1. A. сақтау
  2. B. орындау
  3. C. пайдалану
  4. D. қолдану
Жауап пен талдауды көрсету

Дұрыс жауап: A

Талдау: Сақтау — пассивті нысан: тыйым салынғанды жасамау (қызыл шамда өтпеу). Орындау — міндетті белсенді атқару (салық төлеу), пайдалану — құқықты өз қалауымен іске асыру, қолдану — мемлекеттік органдардың билік әрекеті (сот шешімі).

Конспектіні тренажерде ашу →Тегін, тіркелусіз