Әкімшілік іс жүргізу құқығы: әкімшілік рәсімдер және мемлекеттік органдармен даулар

Құқық негіздері · Іс жүргізу құқығының негіздері

Әкімшілік рәсімдік-процестік кодекс (ӘРПК) мемлекеттік органдардың азаматтар мен ұйымдардың өтініштері бойынша шешімдерді қалай қабылдайтынын (әкімшілік рәсімдер) және бұл шешімдерге қалай дау айтуға болатынын (әкімшілік сот ісін жүргізу) реттейді. Әкімшілік акт — мемлекеттік органның нақты адамға қатысты шешімі (мысалы, лицензия, рұқсат беру немесе беруден бас тарту).

Қағидаттар: заңдылық, мөлшерлестік, сенімге құқықты қорғау, формальды талаптарды теріс пайдалануға жол бермеу, рәсімге қатысушының құқықтарының басымдығы; азамат шешім оның пайдасына қабылданбаса, шешім қабылданғанға дейін тыңдалуға құқылы. Әкімшілік актіге, әрекетке немесе әрекетсіздікке шағым жоғары тұрған әкімшілік органға немесе лауазымды адамға қатысушыға актінің қабылданғаны белгілі болған күннен бастап 3 айдан кешіктірілмей беріледі (ӘРПК).

Егер сотқа дейінгі шағымдану көмектеспесе, азамат сотқа әкімшілік талап береді. Әкімшілік соттың ерекшелігі — соттың белсенді рөлі: ол дәлелдемелерді өзі жинайды, ал шешімнің заңдылығын дәлелдеу ауыртпалығы азаматқа емес, мемлекеттік органға (жауапкерге) жүктеледі. Бұл мемлекетпен даудағы әлсіз тарапты қорғайды.

Ең бастысы

Тесттегі тұзақ

Әкімшілік дауда шешімнің заңдылығын азамат емес, МЕМЛЕКЕТТІК ОРГАН дәлелдеуі тиіс. Сот бұл ретте белсенді — дәлелдемелерді өзі жинайды.

Өзіңді тексер

1. сәйкестік

Сот сатысы мен ол қайта қарайтын шешімдер арасындағы сәйкестікті анықтаңыз

  1. A. апелляциялық саты
  2. B. кассациялық саты
  1. 1. заңды күшіне енбеген шешімдер
  2. 2. заңды күшіне енген сот актілері
  3. 3. заң жобалары
  4. 4. қабылданғанға дейінгі мәслихат шешімдері
Жауап пен талдауды көрсету

Дұрыс жауап: A — 1, B — 2

Талдау: Апелляция — бірінші сатыдағы соттың әлі күшіне енбеген шешімдерін қайта қарау. Кассация — заңды күшіне енген сот актілерін қайта қарау (оның ішінде Жоғарғы Сотта).

2. бір немесе бірнеше дұрыс жауап

ҚР Қылмыстық-процестік кодексі бойынша төмендегілердің қайсысы бұлтартпау шаралары болып табылады?

  1. A. кетпеу және тиісті мінез-құлық туралы қолхат
  2. B. кепіл
  3. C. үйқамақ
  4. D. күзетпен ұстау
  5. E. айыппұл
  6. F. түзеу жұмыстары
Жауап пен талдауды көрсету

Дұрыс жауап: A, B, C, D

Талдау: ҚПК, 137-бап: бұлтартпау шаралары — кетпеу туралы қолхат, жеке кепілгерлік, әскери қызметшіні әскери бөлім командованиесінің бақылауына беру, кәмелетке толмағанды қарауға беру, кепіл, үйқамақ, күзетпен ұстау. Айыппұл мен түзеу жұмыстары — үкім бойынша жазалар, бұлтартпау шаралары емес.

3. бір дұрыс жауап

Сотқа дейінгі тергеп-тексеру кезінде күзетпен ұстау мерзімі жалпы ереже бойынша аспауға тиіс

  1. A. екі айдан
  2. B. 48 сағаттан
  3. C. алты айдан
  4. D. бір жылдан
Жауап пен талдауды көрсету

Дұрыс жауап: A

Талдау: ҚПК, 151-бап 1-бөлік: сотқа дейінгі тергеп-тексеру кезінде күзетпен ұстау мерзімі ерекше жағдайларды қоспағанда екі айдан аспауы тиіс (ұзарту — өтінішхат бойынша, тергеу судьясы арқылы). 48 сағат — сот санкциясынсыз ұстау мерзімі (131-бап), бұл басқа шара.

Конспектіні тренажерде ашу →Тегін, тіркелусіз