Екі айнымалысы бар сызықтық және сызықтық емес теңдеулер жүйелері
Математика · Теңдеулер жүйесі
Жүйенің шешімі — екі теңдеуді де қанағаттандыратын (x; y) жұбы. Тәсілдер: орнына қою (бір айнымалыны екіншісі арқылы өрнектеу), қосу (айнымалы жойылатындай теңдеулерді қосу немесе азайту), графиктік (графиктердің қиылысу нүктесі). Сызықтық жүйенің түзулер қиылысса — бір шешімі; параллель болса — шешімі жоқ (a₁/a₂ = b₁/b₂ ≠ c₁/c₂); беттессе — шексіз көп шешімі бар.
1-мысал. x + 2y = 7, 3x − y = 7. Екіншісінен y = 3x − 7; орнына қоямыз: x + 6x − 14 = 7 → x = 3, y = 2. Жауабы (3; 2). 2-мысал (сызықтық емес). x − y = 1, x² + y² = 13. x = y + 1 → (y + 1)² + y² = 13 → y² + y − 6 = 0 → y = 2 немесе −3. Жауабы: (3; 2) және (−2; −3). Сызықтық емес жүйенің бірнеше шешімі болуы мүмкін — әрқайсысын тексеріңіз.
Ең бастысы
- Орнына қою, қосу, графиктік тәсіл.
- Сызықтық: 1 шешім / жоқ / шексіз көп.
- Сызықтық емес — бірнеше жұп болуы мүмкін.
- Жауап — (x; y) жұптары, x бірінші жазылады.
Тесттегі тұзақ
Сызықтық емес жүйеде көбіне екі шешім болады — екіншісін жоғалтпаңыз. Ретін шатастырмаңыз: (3; 2) ≠ (2; 3).
Өзіңді тексер
1. бір дұрыс жауап
Жүйені шешіңіз: x + y = 10, x − y = 4
- A. (7; 3)
- B. (3; 7)
- C. (6; 4)
- D. (14; 6)
Жауап пен талдауды көрсету
Дұрыс жауап: A
Талдау: Теңдеулерді қосамыз: 2x = 14, x = 7; онда y = 10 − 7 = 3. (3; 7) — рет шатасқан: алдымен x жазылады.
2. бір дұрыс жауап
Жүйені шешіңіз: x + y = 7, xy = 12
- A. (3; 4) және (4; 3)
- B. тек (3; 4)
- C. (2; 6) және (6; 2)
- D. (−3; −4) және (−4; −3)
Жауап пен талдауды көрсету
Дұрыс жауап: A
Талдау: x пен y — t² − 7t + 12 = 0 теңдеуінің түбірлері, яғни 3 және 4. Жүйе симметриялы, сондықтан екі шешім бар: (3; 4) және (4; 3). (2; 6) жұбының көбейтіндісі 12, бірақ қосындысы 8.
3. бір дұрыс жауап
Жүйені шешіңіз: 2x + 3y = 12, x − y = 1
- A. (3; 2)
- B. (2; 3)
- C. (6; 0)
- D. (4; 3)
Жауап пен талдауды көрсету
Дұрыс жауап: A
Талдау: Екінші теңдеуден x = y + 1. Қоямыз: 2(y + 1) + 3y = 12, 5y = 10, y = 2, x = 3. (6; 0) жұбы тек бірінші теңдеуге сәйкес келеді.
Конспектіні тренажерде ашу →Тегін, тіркелусіз