Өмірлік есептердегі фигуралардың ауданы мен периметрі
Математикалық сауаттылық · Кеңістік пен форма
Периметр — фигура шекарасының ұзындығы (қоршау, плинтус, жақтау, жиек), м, см-мен өлшенеді. Аудан — беттің өлшемі (еден, тұсқағаз, учаске, бояу), м², см²-мен өлшенеді. Формулалар: тіктөртбұрыш P = 2(a + b), S = ab; шаршы S = a²; үшбұрыш S = ½ah; дөңгелек C = 2πr, S = πr²; трапеция S = (a + b)/2 · h.
Мысал. Бөлме 5 м × 4 м. Еденнің ауданы: 5 · 4 = 20 м². Ені 1 м есік ойығынсыз периметр бойынша плинтус: 2(5 + 4) − 1 = 17 м. 2,4 м²-лік ламинат қаптамасынан неше қаптама керек? 20 : 2,4 ≈ 8,33 → 9 қаптама (жоғары дөңгелектейміз).
Күрделі фигураларды тіктөртбұрыштар мен үшбұрыштарға бөліңіз немесе бүтіннен қиылған бөлікті азайтыңыз. Бірліктерді қадағалаңыз: 1 м² = 10 000 см², 1 га = 10 000 м², 1 сотық = 100 м².
Ең бастысы
- Периметр — шекара (м), аудан — бет (м²).
- Тіктөртбұрыш: P = 2(a + b), S = ab; дөңгелек: C = 2πr, S = πr².
- Күрделі фигураны — бөлу немесе бөлігін азайту.
- 1 м² = 10 000 см²; 1 га = 10 000 м²; 1 сотық = 100 м².
Тесттегі тұзақ
Қоршауға ПЕРИМЕТР, еденді бояуға АУДАН керек. πr² мен 2πr-ді шатастыру — классикалық тұзақ.
Өзіңді тексер
1. бір дұрыс жауап
Бөлменің өлшемдері 5 м × 4 м, төбесінің биіктігі 2,5 м. Терезе мен есіктің ауданы бірге — 4 м². Боялатын қабырғалардың ауданын табыңыз.
- A. 41 м²
- B. 45 м²
- C. 50 м²
- D. 16 м²
Жауап пен талдауды көрсету
Дұрыс жауап: A
Талдау: Еден периметрі 2 · (5 + 4) = 18 м; қабырғалар ауданы 18 · 2,5 = 45 м²; терезе мен есіксіз: 45 − 4 = 41 м². 50 = 5 · 4 · 2,5 — м³-тегі көлем.
2. бір дұрыс жауап
Қыры 4 см кубтың бет ауданын табыңыз.
- A. 96 см²
- B. 64 см²
- C. 16 см²
- D. 48 см²
Жауап пен талдауды көрсету
Дұрыс жауап: A
Талдау: Кубтың 6 бірдей жағы бар: S = 6a² = 6 · 16 = 96 см². 64 = 4³ — көлем.
3. бір дұрыс жауап
Қорап 3 см × 4 см × 5 см тікбұрышты параллелепипед пішінді. Оның толық бет ауданын табыңыз.
- A. 94 см²
- B. 60 см²
- C. 47 см²
- D. 120 см²
Жауап пен талдауды көрсету
Дұрыс жауап: A
Талдау: S = 2 · (ab + ac + bc) = 2 · (12 + 15 + 20) = 94 см². 60 = 3 · 4 · 5 — көлем, 47 — тек үш түрлі жақтың ауданы.
Конспектіні тренажерде ашу →Тегін, тіркелусіз