Сандық мәндері бар логикалық тапсырмалар

Математикалық сауаттылық · Сандық талқылау

Мұнда өмірлік жағдайда сандармен жұмыс істей білу тексеріледі: тарифтер, бағалар, кестелер, өлшем бірліктері, дөңгелектеу. Ең бастысы — шартты мұқият оқып, деректерді жазып алып, қандай амал керек екенін түсіну: қосу, көбейту, айырманы табу, бірліктерді аудару.

Мысал. Такси: отыру 300 тг және әр километр үшін 120 тг. 8 км жол қанша тұрады? Шешуі: 300 + 120 · 8 = 300 + 960 = 1 260 тг. Жиі қате — отыру ақысын ұмыту (960) немесе отыруды да 8-ге көбейту ((300 + 120) · 8 = 3 360).

Кеңестер: бәрін бірдей бірлікке аударыңыз (минутты сағатқа, грамды килограмға, теңгені мыңға); егер қаптаманың, автобустың, банканың бүтін санын сатып алу керек болса — ЖОҒАРЫ дөңгелектеңіз (9,2 қаптама → 10); жауапты бағалаңыз: қала ішіндегі такси 30 000 тг тұруы мүмкін бе?

Ең бастысы

Тесттегі тұзақ

Тарифтің тұрақты бөлігін ұмытса немесе жоғары дөңгелектеу керек жерде «ереже бойынша» дөңгелектесе, қате жауап шығады.

Өзіңді тексер

1. бір дұрыс жауап

Күртенің бағасы 5 000 тг. Алдымен оны 20%-ға көтеріп, кейін 20%-ға төмендетті. Бағасы қандай болды?

  1. A. 4 800 тг
  2. B. 5 000 тг
  3. C. 5 200 тг
  4. D. 4 000 тг
Жауап пен талдауды көрсету

Дұрыс жауап: A

Талдау: 5 000 · 1,2 = 6 000; 6 000 · 0,8 = 4 800 тг. Бірдей пайызға көтеру мен төмендету бастапқы бағаны қайтармайды: екінші пайыз жаңа сомадан есептеледі.

2. бір дұрыс жауап

Тауар 25%-ға арзандап, 6 000 тг тұратын болды. Бастапқы бағасы қандай болған?

  1. A. 8 000 тг
  2. B. 7 500 тг
  3. C. 4 500 тг
  4. D. 7 200 тг
Жауап пен талдауды көрсету

Дұрыс жауап: A

Талдау: Жеңілдіктен кейін бағаның 75%-ы қалды: 0,75x = 6 000, x = 8 000 тг. 7 500 = 6 000 · 1,25 — қате: пайызды жаңа бағадан емес, бастапқы бағадан алу керек.

3. бір дұрыс жауап

Банкке жылдық 12%-бен 200 000 тг салынды (жай пайыз, капиталдандырусыз). 2 жылдан кейін шотта қанша ақша болады?

  1. A. 248 000 тг
  2. B. 224 000 тг
  3. C. 250 880 тг
  4. D. 212 000 тг
Жауап пен талдауды көрсету

Дұрыс жауап: A

Талдау: Жай пайыз тек бастапқы сомаға есептеледі: 200 000 · 0,12 = жылына 24 000 тг; 2 жылда 48 000. Барлығы 248 000 тг. 250 880 — күрделі пайыз.

Конспектіні тренажерде ашу →Тегін, тіркелусіз