Пунктуация: тыныс белгілерінің қойылуы

Қазақ тілі · Пунктуациялық норма

Сызықша бастауыш пен баяндауыш зат есіммен берілгенде қойылады (Абай — ұлы ақын), бастауыш есімдік болса немесе баяндауыш «емес» сөзімен келсе қойылмайды. Бірыңғай мүшелер үтірмен бөлінеді; жалпылауыш сөз алдында тұрса, одан кейін қос нүкте, соңында тұрса, алдына сызықша қойылады.

Қаратпа сөз, қыстырма сөз (әрине, меніңше, сөйтіп, мүмкін) және одағай үтірмен бөлінеді. Төл сөз: «Т», — деді а. немесе А: «Т». Құрмалас сөйлемнің жай сөйлемдері арасына үтір, кейде нүктелі үтір мен сызықша қойылады.

Ең бастысы

Тесттегі тұзақ

«Ол — мұғалім» деп сызықша қоймаңыз: бастауыш есімдік болса, сызықша қойылмайды.

Өзіңді тексер

1. бір дұрыс жауап

Бастауыш пен баяндауыштың арасына сызықша қойылатын сөйлем (тыныс белгілері қойылмаған):

  1. A. Абай ұлы ақын.
  2. B. Ол мұғалім.
  3. C. Аспан ашық.
  4. D. Ауыл алыс емес.
Жауап пен талдауды көрсету

Дұрыс жауап: A

Талдау: Бастауыш пен баяндауыш зат есіммен берілсе, арасына сызықша қойылады: «Абай — ұлы ақын». Бастауыш есімдік болса (ол мұғалім), баяндауыш сын есім болса (аспан ашық) немесе «емес» сөзімен келсе, сызықша қойылмайды.

2. бір дұрыс жауап

Қаратпа сөзі бар сөйлемді табыңыз.

  1. A. Балалар, сабаққа кешікпеңдер!
  2. B. Балалар сабаққа кешікпеді.
  3. C. Балаларға кітап берілді.
  4. D. Балалардың кітабы жаңа.
Жауап пен талдауды көрсету

Дұрыс жауап: A

Талдау: Қаратпа сөз сөз арналған адамды атайды және үтірмен бөлінеді: «Балалар, сабаққа кешікпеңдер!». Қалған сөйлемдерде «балалар» — бастауыш немесе толықтауыш, анықтауыш.

3. бір дұрыс жауап

Қыстырма сөзі бар сөйлем (тыныс белгілері қойылмаған):

  1. A. Әрине біз жеңеміз.
  2. B. Біз жеңдік.
  3. C. Біз тез жүрдік.
  4. D. Біз кеше келдік.
Жауап пен талдауды көрсету

Дұрыс жауап: A

Талдау: Қыстырма сөздер (әрине, сөйтіп, меніңше, шынында, мүмкін) сөйлеушінің көзқарасын білдіреді және үтірмен бөлінеді: «Әрине, біз жеңеміз».

Конспектіні тренажерде ашу →Тегін, тіркелусіз