Қасым хан тұсында Қазақ хандығының нығаюы
Қазақстан тарихы · Орта ғасыр кезеңі
Жәнібектің ұлы Қасым хан XVI ғасырдың басында билік құрды. Оның тұсында Қазақ хандығы Орталық Азияның ең күшті мемлекеттерінің біріне айналды. Аумағы кеңейді: оңтүстікте — Сырдария мен Түркістан өлкесінің қалаларына дейін, батыста — Жайық (Орал) өзеніне дейін, шығыста — Жетісуда. Тарихшы Мұхаммед Хайдар Дулатидің мәліметі бойынша, хандықтың халқы миллион адамға жетті.
Қасым хан «Қасым ханның қасқа жолы» заңдар жинағын жасады. Ол өмірдің ең маңызды жақтарын реттеді: жер даулары мен жайылымдар, әскери міндет, елшілік салттары, қылмыс үшін жазалар. Бұл — қазақтардың әдет-ғұрып құқығының белгілі алғашқы жинақтарының бірі.
Қасым хан белсенді сыртқы саясат жүргізді: Сырдария қалалары үшін Шайбанилармен соғысты, Мәскеу мемлекетімен (ұлы князь Василий III тұсында*) алғашқы дипломатиялық қатынас орнатты. Қазақ хандығы Еуропада белгілі болды. Ол қайтыс болғаннан кейін билік үшін күрес басталып, хандық уақытша әлсіреді.
Ең бастысы
- XVI ғ. басы — Қасым ханның билігі (Жәнібектің ұлы).
- Аумағы — Жайықтан Жетісу мен Сырдарияға дейін; халқы ~1 млн.
- «Қасым ханның қасқа жолы» заңдар жинағы.
- Мәскеумен алғашқы дипломатиялық байланыстар (Василий III).
- Дерек — Мұхаммед Хайдар Дулатидің «Тарих-и Рашиди» еңбегі*.
Тесттегі тұзақ
Заңдардың реті: «Қасым ханның қасқа жолы» → «Есім ханның ескі жолы» → «Жеті жарғы» (Тәуке). Қасым — Керейдің емес, Жәнібектің ұлы.
Конспектіні тренажерде ашу →Тегін, тіркелусіз