Синонимдер, антонимдер. Сөздердің тіркесімділігі. Көп мағыналы сөздер. Тұрақты тіркестер
Ағылшын тілі · Лексика және орфография (Vocabulary and orthography)
Синонимдер — мағынасы жақын сөздер: big — large — huge, clever — intelligent, to buy — to purchase. Толық синонимдер аз: сөздер реңкімен, стилімен (purchase сөзі buy сөзінен ресмилеу) және тіркесімділігімен ерекшеленеді. Антонимдер — мағынасы қарама-қарсы сөздер: ancient — modern, generous — stingy, arrive — depart, victory — defeat. Көптеген антоним префикстер арқылы жасалады: happy — unhappy, possible — impossible, honest — dishonest.
Тіркесімділік (collocations) — тілге үйреншікті сөз жұптары. Оларды сөзбе-сөз аударуға болмайды: ағылшынша жаңбыр «ауыр» (heavy rain), ал жел «күшті» (strong wind); қатені make етістігімен «жасайды» (make a mistake), ал үй тапсырмасын do етістігімен (do homework). Негізгі топтарды есте сақтаңыз: make a decision, make progress, make friends, make a noise; do an exercise, do the housework, do the shopping; take a photo, take an exam, take place; pay attention, pay a visit; have breakfast, have a rest.
Көп мағыналы сөздердің бірнеше мағынасы бар, қажеттісі контекст бойынша анықталады: bank — «банк» және «өзен жағасы»; bear — «аю» және «шыдау»; branch — «бұтақ» және «филиал»; light — «жарық» және «жеңіл»; book — «кітап» және «алдын ала тапсырыс беру». Тапсырмаларда әдетте бос орны бар екі сөйлем беріледі: екеуінде де мағына беретін сөз жарайды.
Тұрақты тіркестер — идиомалар мен фразалық етістіктер. Идиома жеке сөздер бойынша емес, тұтастай түсініледі: a piece of cake («өте оңай»), under the weather («өзін жайсыз сезіну»), once in a blue moon («өте сирек»), to hit the books («оқуға кірісу»), Break a leg! («сәттілік!»). Фразалық етістік — мағынаны өзгертетін бөлшегі бар етістік: give up («берілу, тастау»), look after («күтім жасау»), look for («іздеу»), turn down («бас тарту»), take off («ұшып көтерілу; шешу»), put off («кейінге қалдыру»), find out («анықтау»).
Орфография. Дауыссыздың қосарлануы: бір қысқа дауыстысы бар, бір дауыссызға аяқталатын қысқа сөзде ол -ing, -ed, -er алдында қосарланады: swim — swimming, stop — stopped, big — bigger. Дауыссыздан кейінгі y әрпі i-ге ауысады: city — cities, study — studied, happy — happier. ie тіркесі сөздердің көбінде жазылады (believe, friend), бірақ c-дан кейін — ei (receive, ceiling). Ең жиі қате жіберілетін сөздер: necessary, accommodation, address, tomorrow, government, beautiful.
Ең бастысы
- Тіркесімділік жұппен жатталады: make a mistake, do homework, heavy rain, pay attention.
- Көп мағыналы сөз тапсырманың екі сөйлеміне де келуі керек.
- Идиомалар мен фразалық етістіктер сөзбе-сөз аударылмайды.
- Lend — қарызға беру, borrow — қарызға алу; say something, бірақ tell somebody.
Тесттегі тұзақ
Жауап нұсқаларында аудармасы бойынша мағынасы келетін, бірақ ағылшын тілінде тіркеспейтін сөз жиі кездеседі: strong rain, make homework, say me. Аудармаға емес, жатталған тіркеске сеніңіз.
Өзіңді тексер
1. бір дұрыс жауап
Choose the correct word: I always ___ my homework after dinner.
- A. do
- B. make
- C. take
- D. give
Жауап пен талдауды көрсету
Дұрыс жауап: A
Талдау: Дұрысы: to do homework. Do сөзімен жұмыс пен міндеттер тіркеседі: do the housework, do an exercise, do the shopping. Make homework — жиі кездесетін қате.
2. бір дұрыс жауап
Choose the correct word: We stayed at home because of the ___ rain.
- A. heavy
- B. strong
- C. big
- D. thick
Жауап пен талдауды көрсету
Дұрыс жауап: A
Талдау: Қатты жаңбыр туралы heavy rain, қатты жел туралы strong wind дейді. Сөздердің орнын ауыстыруға болмайды: бұлар — тұрақты тіркестер (collocations).
3. бір дұрыс жауап
Choose the correct word: Students should ___ attention to the teacher's explanation.
- A. pay
- B. make
- C. do
- D. put
Жауап пен талдауды көрсету
Дұрыс жауап: A
Талдау: To pay attention to — «бір нәрсеге назар аудару». Мұнда pay етістігі ақшамен байланысты емес; салыстырыңыз: pay a visit, pay a compliment.
Конспектіні тренажерде ашу →Тегін, тіркелусіз