БҰҰ және халықаралық ұйымдар. Отарсыздану. Таяу Шығыс. Жаһандану
Дүниежүзі тарихы · ХХ ғасырдың екінші жартысындағы әлем
1945 жылы БҰҰ Жарғысы қабылданды; басты органдары — Бас Ассамблея, Қауіпсіздік Кеңесі (вето құқығы бар 5 тұрақты мүшесі: АҚШ, КСРО/Ресей, Ұлыбритания, Франция, Қытай), Хатшылық, Халықаралық сот. 1948 жылы* БҰҰ Адам құқықтарының жалпыға бірдей декларациясын қабылдады. Еуропалық интеграция Еуропалық одақтың құрылуына әкелді (1992 жылғы Маастрихт келісімдері); 1975 жылы ЕҚЫК (1995 жылдан* — ЕҚЫҰ) пайда болды.
Отарсыздану: соғыстан кейін отарлық империялар ыдырады. Үндістан 1947 жылы* тәуелсіздік алды; 1960 жыл «Африка жылы» деп аталды — 17 африка елі тәуелсіздік алды. Франция Вьетнамда (Үндіқытай) және Алжирде (1954–1962 жж.*) ауыр отарлық соғыстар жүргізді, бұл Төртінші республиканың дағдарысын тудырды. 1970 жылдардың соңына қарай әлемдік отарлық жүйе іс жүзінде ыдырады.
Таяу Шығыс: 1948 жылы* Израиль мемлекеті құрылып, араб-израиль соғыстары басталды (1956 жылғы Суэц дағдарысы — Англия, Франция және Израильдің Мысырға қарсы үштік басқыншылығы; 1967 жылғы* «Алты күндік соғыс»); палестина мәселесі шешілмеген. Ирандағы шахқа қарсы (исламдық) революция (1979 ж.), Иран-Ирак соғысы (1980–1988 жж.). «Араб көктемі» (2010–2011 жж.) — Тунистегі, Мысырдағы, Ливиядағы революциялар, Сириядағы азамат соғысы. Қазіргі әлемнің жаһандануы — экономикалар мен мәдениеттердің жақындасуы, бірақ жаңа қауіптер де: халықаралық терроризм (2001 жылғы 11 қыркүйектегі* АҚШ-тағы террорлық актілер) және экстремизм.
Ең бастысы
- 1945 ж. — БҰҰ Жарғысы; Қауіпсіздік Кеңесі, вето құқығы.
- 1948 ж.* — Адам құқықтарының жалпыға бірдей декларациясы.
- 1960 ж. — «Африка жылы»; отарсыздану.
- Таяу Шығыс: Израиль (1948*), 1956 ж. Суэц дағдарысы, 1979 ж. Ирандағы революция.
- 2010–2011 жж. — «Араб көктемі»; жаһандану және терроризм.
Тесттегі тұзақ
«Африка жылы» — 1960 ж. Суэц дағдарысы (1956) — Англия, Франция және Израильдің МЫСЫРҒА қарсы басқыншылығы.
Өзіңді тексер
1. бір дұрыс жауап
Францияда Шарль де Голль басқарған Бесінші республика құрылған жыл
- A. 1958
- B. 1946
- C. 1968
- D. 1870
Жауап пен талдауды көрсету
Дұрыс жауап: A
Талдау: ҰТО «100 дата»: 1958 ж. Жаңа конституция президент билігін күшейтті. 1968 — Франциядағы «мамыр дағдарысы», 1870 — Үшінші республика.
2. бір дұрыс жауап
1960 жыл тарихта қалай аталды?
- A. «Африка жылы»
- B. «Прага көктемі»
- C. «Араб көктемі»
- D. «Халықтар көктемі»
Жауап пен талдауды көрсету
Дұрыс жауап: A
Талдау: ҰТО «100 дата»: 1960 ж. — 17 африка елі тәуелсіздік алды. «Прага көктемі» — 1968, «Халықтар көктемі» — 1848, «Араб көктемі» — 2010–2011.
3. бір дұрыс жауап
1968 жылғы «Прага көктемінің» басты нәтижесі
- A. Варшава шарты елдері әскерінің Чехословакияға енгізілуі
- B. Чехословакияның ВШҰ-дан шығуы
- C. Германияның бірігуі
- D. Югославияның ыдырауы
Жауап пен талдауды көрсету
Дұрыс жауап: A
Талдау: ҰТО «100 дата»: 1968 ж. «Адами келбетті социализм» реформаларын (А. Дубчек) ВШҰ әскерлері басып тастады.
Конспектіні тренажерде ашу →Тегін, тіркелусіз