«Қырғи-қабақ соғыс»: Фултон сөзінен биполярлы әлемнің ыдырауына дейін

Дүниежүзі тарихы · ХХ ғасырдың екінші жартысындағы әлем

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін әлем екі лагерьге бөлінді — АҚШ бастаған капиталистік және КСРО бастаған социалистік («биполярлы әлем»). Олардың арасындағы тікелей соғыссыз текетіресті «қырғи-қабақ соғыс» деп атады. Оның басталуы У. Черчилльдің «темір перде» туралы Фултон сөзімен (1946 ж.*), Трумэн доктринасымен және Маршалл жоспарымен (1947 ж.) — АҚШ-тың Батыс Еуропаға көмегімен байланыстырылады. 1949 жылы ГФР мен ГДР* құрылып, НАТО блогы құрылды; 1955 жылы — Варшава шарты ұйымы.

1948–1962 жылдардағы басты оқиғалар: Берлин дағдарысы (1948–1949 жж. қоршау*); Корея соғысы (1950–1953 жж.); Венгриядағы көтерілістің басылуы (1956 ж.*); 1958 жылғы Берлин дағдарысы* және Берлин қабырғасының салынуы (1961 ж.*); ғарыштағы бәсеке (алғашқы серік 1957 ж.*, Гагарин 1961 ж.); Кариб дағдарысы (1962 ж.) — әлем ядролық соғыстың алдында. Кейін: Вьетнамдағы соғыс (1964–1973 жж.*), ВШҰ әскерлерінің Чехословакияға енгізілуі (1968 ж.), «ядролық клубтың» құрылуы және қару-жарақ жарысы; бәсеңдеу — үш ортада ядролық сынақтарға тыйым салу туралы Мәскеу шарты (1963 ж.), Хельсинкидегі ЕҚЫК-тің Қорытынды актісі (1975 ж.).

Жаңа шиеленіс: кеңес әскерлерінің Ауғанстанға енгізілуі (1979 ж.*), Олимпиадаға бойкот (1980 ж.*). М. Горбачев тұсында «қырғи-қабақ соғыс» аяқтала бастады: орта қашықтықтағы зымырандар туралы шарт (1987 ж.*), әскерлерді Ауғанстаннан шығару (1989 ж.*). 1989 жылғы* «барқыт революциялары» Шығыс Еуропада коммунистік режимдерді құлатты, Берлин қабырғасы құлап, Германия бірікті (1990 ж.*), ВШҰ мен КСРО ыдырады (1991 ж.). Салдары: әлем картасы өзгерді, биполярлықтың орнына көпполюсті әлем келді, жергілікті қақтығыстар өршіді (Югославия*).

Ең бастысы

Тесттегі тұзақ

НАТО ВШҰ-дан (1955) бұрын (1949) құрылды. Кариб дағдарысы — 1962 ж., Берлин қабырғасының салынуы — 1961 ж.

Өзіңді тексер

1. бір дұрыс жауап

Солтүстік Атлант шарты ұйымының (НАТО) құрылған жылы

  1. A. 1949
  2. B. 1945
  3. C. 1955
  4. D. 1991
Жауап пен талдауды көрсету

Дұрыс жауап: A

Талдау: ҰТО «100 дата»: НАТО — 1949, Варшава шарты ұйымы — 1955 (1991 ж. таратылды).

2. бір дұрыс жауап

Кореядағы соғыс жылдары

  1. A. 1950–1953
  2. B. 1945–1949
  3. C. 1964–1973
  4. D. 1980–1988
Жауап пен талдауды көрсету

Дұрыс жауап: A

Талдау: ҰТО «100 дата»: 1950–1953 — қырғи-қабақ соғыстың алғашқы «ыстық» қақтығысы; Корея 38-параллель бойынша бөлініп қалды. 1980–1988 — Иран-Ирак соғысы.

3. бір дұрыс жауап

Берлин қабырғасы салынған жыл

  1. A. 1961
  2. B. 1949
  3. C. 1989
  4. D. 1956
Жауап пен талдауды көрсету

Дұрыс жауап: A

Талдау: Қабырғаны ГДР билігі 1961 ж. салды, ол 1989 ж. құлады. 1949 ж. ГФР мен ГДР құрылды.

Конспектіні тренажерде ашу →Тегін, тіркелусіз