5–8-тақырыптар. Әлем халықтарының мифтері, Рождество тақырыбы, адамның адамгершілік таңдауы, ертегі мен мифологиялық элементтер

Орыс әдебиеті · Әлем халықтарының мифтері. Адамгершілік таңдау

Ежелгі Грекия мифтері: Прометей отты ұрлап, адамдарға берді — сол үшін жартасқа шынжырланды; Геракл он екі ерлік жасады; Икар балауыз қанатпен күнге көтеріліп, қаза тапты; аңшы Актеон шомылып жатқан Артемида құдайды көріп, бұғыға айналдырылды, оны өз иттері талап өлтірді (Е. Курдаков «Псы Актеона» өлеңінде осы мифке жүгінеді). Інжіл аңыздары: Вавилон мұнарасы (тілдердің араласуы), Сүлеймен патшаның даналығы. Әлемнің жаратылуы туралы түркі мифі және Күн мен табиғат рухтары (үй иесі, орман иесі, су перісі) туралы славян мифтері ежелгі адамдардың әлемді қалай түсіндіргенін көрсетеді.

Рождество тақырыбы: Гогольдің «Ночь перед Рождеством» повесінде ұста Вакула Оксанаға деген махаббаты үшін патшайымның черевичкиі үшін шайтанға мініп Петербургке ұшады; Гофманның «Щелкунчик и Мышиный король» ертегісінде Мари қыз Щелкунчикке тышқан патшасын жеңуге көмектеседі; Пастернактың «Рождественская звезда» — Мәсіхтің үңгірде тууы туралы өлең.

Адамгершілік таңдау: Тургеневтің «Муму» әңгімесінде мылқау Герасим ханымның қатал бұйрығын орындайды, бірақ кейін ауылға кетеді — крепостнойлық құқыққа қарсы үнсіз наразылық. Толстойдың «Кавказский пленник» әңгімесінде іскер Жилин Дина қыздың көмегімен тұтқыннан қашады, ал әлсіз Костылин оны кері тартады. Астафьевтің «Конь с розовой гривой» — алдау мен ұят туралы тарих: әжесі немересін кешіреді, пряник ар-ождан сабағына айналады. Высоцкийдің «Песня о друге» — досты тауда сынайтыны туралы. Ертегі мен мифологиялық элементтер: Островскийдің «Снегурочкасы» сүйіп, еріп кетеді; Тургеневтің «Бежин луг» әңгімесінде балалар нанымдарды айтады; Лермонтовтың «Русалка» — романтикалық баллада.

Ең бастысы

Тесттегі тұзақ

Мифтерді бір сұрақта араластырады: Вавилон мұнарасы мен Сүлеймен патша — Грекия емес, Інжіл. Ал «Псы Актеона» — грек мифіне негізделген Курдаковтың өлеңі.

Өзіңді тексер

1. бір дұрыс жауап

За что боги наказали Прометея, приковав его к скале?

  1. A. он похитил огонь и отдал его людям
  2. B. он построил башню до неба
  3. C. он поднялся слишком высоко к солнцу
  4. D. он убил Немейского льва
Жауап пен талдауды көрсету

Дұрыс жауап: A

Талдау: Титан Прометей құдайлардан отты ұрлап, адамдарды кәсіпке үйретті. Зевс оны жартасқа шынжырмен байлап тастады; кейін Прометейді Геракл босатты. Күнге тым жақын көтерілген — Икар.

2. бір дұрыс жауап

Почему погиб Икар?

  1. A. подлетел слишком близко к солнцу, и воск на крыльях растаял
  2. B. его поразил молнией Зевс
  3. C. крылья сломала буря над морем
  4. D. он отказался слушать Геракла
Жауап пен талдауды көрсету

Дұрыс жауап: A

Талдау: Дедал балауызбен бекітілген қауырсындардан қанат жасап, ұлына жоғары көтерілмеуді ескертті. Икар тыңдамады: күн балауызды ерітіп, ол теңізге құлады.

3. бір дұрыс жауап

Что, согласно библейскому преданию, произошло со строителями Вавилонской башни?

  1. A. их языки смешались, и они перестали понимать друг друга
  2. B. башня сгорела от молнии
  3. C. их затопил Всемирный потоп
  4. D. они превратились в камни
Жауап пен талдауды көрсету

Дұрыс жауап: A

Талдау: Адамдар көкке жететін мұнара салмақ болды; Құдай олардың тілдерін араластырып жіберді, құрылысшылар бір-бірін түсінбей, жер бетіне тарап кетті. Аңыз әртүрлі тілдердің шығуын осылай түсіндіреді.

Конспектіні тренажерде ашу →Тегін, тіркелусіз