Отбасы құқығы: неке, жұбайлардың, ата-ана мен балалардың құқықтары мен міндеттері

Құқық негіздері · Жеке құқық

Конституция бойынша неке — мемлекет тіркеген ерлі-зайыптылардың, яғни ер адам мен әйел адамның ерікті және тең құқықты одағы (30-бап). Отбасылық қатынастарды Неке (ерлі-зайыптылық) және отбасы туралы кодекс реттейді. Неке жасы — 18 жас; тіркеуші орган жүктілік немесе ортақ бала туған жағдайда оны 2 жылдан аспайтын мерзімге төмендете алады (10-бап). Неке бір жынысты адамдар арасында, біреуі басқа некеде тұрса, жақын туыстар, асырап алушылар мен асырап алынғандар арасында, сот әрекетке қабілетсіз деп таныған адаммен жасалмайды (11-бап).

Ерлі-зайыптылар некеде жинаған мүлік, егер неке шартымен (нотариаттық жасалады) өзгеше белгіленбесе, олардың ортақ бірлескен меншігі болып табылады. Некені бұзу: тіркеуші органда — ортақ кәмелетке толмаған балалары және мүліктік даулары жоқ ерлі-зайыптылардың өзара келісімі бойынша (17-бап), сондай-ақ екіншісін сот хабар-ошарсыз кетті немесе әрекетке қабілетсіз деп таныса, бір жұбайдың өтініші бойынша; сотта — ортақ кәмелетке толмаған балалары болса, жұбайлардың біреуінің келісімі болмаса немесе даулар болса.

Балалардың құқықтары: отбасында өмір сүру және тәрбиелену, ата-анасымен қарым-қатынас жасау, қорғалу, пікірін білдіру. Балаларға қамқорлық жасау және оларды тәрбиелеу — ата-ананың құқығы мен міндеті; кәмелетке толған еңбекке қабілетті балалар еңбекке қабілетсіз ата-анасына қамқорлық жасауға міндетті (Конституция, 30-бап). Кәмелетке толмаған балаларға алиментті келісім болмаса, сот ай сайын өндіреді: бір балаға — 1/4, екі балаға — 1/3, үш және одан көп балаға — жалақы мен өзге табыстың 1/2 бөлігі (Кодекс, 139-бап); сот тараптардың жағдайын ескеріп мөлшерді азайта немесе көбейте алады. Ата-анасыз балаларды орналастыру нысандары: бала асырап алу, қорғаншылық пен қамқоршылық, қабылдаушы отбасы, патронат.

Ең бастысы

Тесттегі тұзақ

Неке жасын сот емес, ТІРКЕУШІ ОРГАН (АХАТ) және тек жүктілік немесе бала туған жағдайда, 2 жылдан аспайтын мерзімге төмендетеді.

Өзіңді тексер

1. бір дұрыс жауап

Жалпы ереже бойынша еңбек шартын жасауға болатын азаматтың жасы

  1. A. 16 жас
  2. B. 14 жас
  3. C. 18 жас
  4. D. 15 жас
Жауап пен талдауды көрсету

Дұрыс жауап: A

Талдау: ЕК 31-бап: жалпы ереже — 16 жастан. Ерекшеліктер: орта білім алу кезінде 15 жастан, оқудан бос уақытта жеңіл жұмыс үшін оқушыларға 14 жастан (ата-ананың келісімімен).

2. бір дұрыс жауап

Жұмыс уақытының қалыпты ұзақтығы аспауы тиіс

  1. A. аптасына 40 сағаттан
  2. B. аптасына 36 сағаттан
  3. C. аптасына 48 сағаттан
  4. D. аптасына 45 сағаттан
Жауап пен талдауды көрсету

Дұрыс жауап: A

Талдау: ЕК 68-бап: аптасына 40 сағаттан аспайды. 36 сағат — 16–18 жастағы және зиянды жұмыстардағы қызметкерлерге арналған қысқартылған уақыт (69-бап).

3. бір дұрыс жауап

Негізгі ақылы жыл сайынғы еңбек демалысының ұзақтығы

  1. A. 24 күнтізбелік күн
  2. B. 14 күнтізбелік күн
  3. C. 28 күнтізбелік күн
  4. D. 30 жұмыс күні
Жауап пен талдауды көрсету

Дұрыс жауап: A

Талдау: ЕК 88-бап: заңнамада немесе шарттарда көбірек көзделмесе, 24 күнтізбелік күн.

Конспектіні тренажерде ашу →Тегін, тіркелусіз