Ақпараттық технологиялар дамуының заманауи үрдістері. IT Startup. 3D-модельдеу
Информатика · Ақпараттық процестер мен жүйелер
Жасанды интеллект (ЖИ) — бұрын тек адам орындай алған міндеттерді шешетін программалар: сөйлеу мен кескінді тану, аударма, шахмат ойнау, автокөлік жүргізу. Машиналық оқыту — ЖИ жасау тәсілі: модель ережелермен программаланбайды, көптеген мысалмен «оқытылады», ол заңдылықтарды өзі табады. Нейрондық желі — жүйке жасушаларының байланыстары үлгісімен құрылған модель.
Үлкен деректер (Big Data) — кәдімгі құралдармен өңдеу мүмкін емес орасан зор массивтер; олар үш «V»-мен сипатталады: көлем, жинақталу жылдамдығы, алуантүрлілік. Бұлттық технологиялар — кез келген құрылғыдан интернет арқылы қолжетімді, қашықтағы серверлердегі программалар мен қоймалар. Заттар интернеті (IoT) — желі арқылы деректермен алмасатын датчиктері бар құрылғылар: «ақылды» үй, фитнес-білезік. Блокчейн — таратылған тізілім: жазбалар блоктарға жиналған, әр блокта алдыңғысының хэші бар, сондықтан ескі жазбаларды қолдан жасау іс жүзінде мүмкін емес. Виртуалды шындық (VR) адамды жасанды әлемге толық енгізеді, толықтырылған шындық (AR) цифрлық объектілерді нақты әлемге қабаттастырады.
IT-стартап — технологияларға негізделген жаңа бизнес-идеяны іздеп, тексеретін жас компания. Стартаптың жолы: идея → нарық пен мақсатты аудиторияны зерттеу → ең аз өміршең өнім (MVP — ең қажетті функциялары бар алғашқы нұсқа) → алғашқы пайдаланушылардың пікірлері → жетілдіру және өсу. Ақша инвесторлардан (бизнес-періштелер, венчурлік қорлар) немесе краудфандинг — интернет-платформада көптеген адамның шағын жарналарын жинау арқылы тартылады. Жобаның инвесторларға арналған қысқа тұсаукесері питч деп аталады.
3D-модельдеу — объектінің көлемді моделін компьютерде жасау. Модель төбелерден, қабырғалардан және жақтардан (полигондардан) тұрады. Негізгі операциялар: жылжыту, бұру, масштабтау, экструзия (жазық контурды көлемге созу). Бетіне материалдар мен текстуралар салынады, жарық пен камера қойылады, сосын рендеринг — дайын кескінді есептеу орындалады. Модельді 3D-принтерде басып шығаруға болады: ол материалды қабат-қабатымен жағады.
Ең бастысы
- Машиналық оқыту: модель жазылған ережелерден емес, мысалдардан үйренеді.
- Блокчейн — хэштермен байланысқан блоктар; бұлт — қашықтағы серверлердегі деректер мен программалар.
- MVP — идеяны тексеруге арналған өнімнің алғашқы нұсқасы; краудфандинг — қаражатты «көп болып» жинау.
- Рендеринг — 3D-сахнадан кескін алу; 3D-принтер қабаттап басады.
Тесттегі тұзақ
VR мен AR үнемі шатастырылады. Виртуалды шындық — адам дулыға киген, нақты әлем көрінбейді. Толықтырылған шындық — телефон экранындағы немесе көзілдіріктегі нақты әлем және оның үстіндегі цифрлық объектілер. Әлеуметтік желідегі маска мен смартфон экранындағы оқулық моделі — бұл AR.
Өзіңді тексер
1. бір дұрыс жауап
Мектеп кітапханасында Books кестесі жүргізіледі (year — басылған жылы, copies — дана саны). Сұраныс қандай сан қайтарады? SELECT COUNT(*) FROM Books WHERE author = 'Есенберлин';
id | title | author | year | copies ---+-------------+------------+------+------- 1 | Абай жолы | Әуезов | 1942 | 5 2 | Қан мен тер | Нұрпейісов | 1970 | 3 3 | Көшпенділер | Есенберлин | 1973 | 4 4 | Ақ кеме | Айтматов | 1970 | 2 5 | Алтын Орда | Есенберлин | 1983 | 6
- A. 2
- B. 1
- C. 5
- D. 10
Жауап пен талдауды көрсету
Дұрыс жауап: A
Талдау: COUNT(*) WHERE шартынан өткен жазбаларды санайды. «Есенберлин» авторы екі жазбада көрсетілген (id 3 және 5) — жауабы 2. 10 — осы кітаптар даналарының қосындысы, жазбалар саны емес.
2. бір дұрыс жауап
Мектеп кітапханасында Books кестесі жүргізіледі (year — басылған жылы, copies — дана саны). Сұраныс қандай сан қайтарады? SELECT SUM(copies) FROM Books WHERE year = 1970;
id | title | author | year | copies ---+-------------+------------+------+------- 1 | Абай жолы | Әуезов | 1942 | 5 2 | Қан мен тер | Нұрпейісов | 1970 | 3 3 | Көшпенділер | Есенберлин | 1973 | 4 4 | Ақ кеме | Айтматов | 1970 | 2 5 | Алтын Орда | Есенберлин | 1983 | 6
- A. 5
- B. 2
- C. 20
- D. 3940
Жауап пен талдауды көрсету
Дұрыс жауап: A
Талдау: year = 1970 шартына екі жазба сәйкес келеді: «Қан мен тер» (3 дана) және «Ақ кеме» (2 дана). SUM copies өрісінің мәндерін қосады: 3 + 2 = 5. 2-ні COUNT(*) қайтарар еді.
3. бір дұрыс жауап
Мектеп кітапханасында Books кестесі жүргізіледі (year — басылған жылы, copies — дана саны). Сұраныс нәтижесінде қай кітап бірінші тұрады? SELECT title FROM Books WHERE copies > 3 ORDER BY copies DESC;
id | title | author | year | copies ---+-------------+------------+------+------- 1 | Абай жолы | Әуезов | 1942 | 5 2 | Қан мен тер | Нұрпейісов | 1970 | 3 3 | Көшпенділер | Есенберлин | 1973 | 4 4 | Ақ кеме | Айтматов | 1970 | 2 5 | Алтын Орда | Есенберлин | 1983 | 6
- A. Алтын Орда
- B. Абай жолы
- C. Көшпенділер
- D. Ақ кеме
Жауап пен талдауды көрсету
Дұрыс жауап: A
Талдау: WHERE copies > 3 үш кітапты қалдырады (5, 4 және 6 дана). ORDER BY copies DESC дана саны бойынша кему ретімен сұрыптайды: бірінші «Алтын Орда» (6) тұрады. «Абай жолы» id бойынша сұрыптағанда бірінші болар еді.
Конспектіні тренажерде ашу →Тегін, тіркелусіз