Мәтіннің түрлері мен стильдері
Оқу сауаттылығы
Сөйлеу түрлері: баяндау — оқиғалар туралы ретімен әңгімелеу (не болды?); сипаттау — заттың, жердің, адамның белгілері (қандай?); пайымдау — ойды дәлелдеу: тезис, дәлелдер, қорытынды (неліктен?).
Стильдер: ғылыми (терминдер, дәлдік, анықтамалар — оқулық, энциклопедия); публицистикалық (қоғамға бағытталған, бағалайды, сендіреді — мақала, сөз сөйлеу); көркем (бейнелер, эпитеттер, теңеулер — әңгіме, өлең); ресми іс қағаздар (дәлдік, қалыптасқан тіркестер, эмоциясыз — заң, өтініш, нұсқаулық, хабарландыру); ауызекі сөйлеу (қарапайымдылық, эмоциялар — диалог, хат алмасу). Өзіңізге сұрақ қойыңыз: бұл мәтін қайда және қандай мақсатпен басылуы мүмкін еді?
Ең бастысы
- Баяндау — не болды; сипаттау — қандай; пайымдау — неліктен.
- Ғылыми — терминдер; публицистикалық — қоғамды сендіреді.
- Көркем — бейнелер; ресми іс қағаздар — құжаттар.
- Стильді мақсаты мен басылған жері бойынша анықтаңыз.
Тесттегі тұзақ
Газеттегі, оқырмандарға бағаланып жазылған ғылыми жаңалық туралы мәтін — ғылыми емес, публицистикалық: тақырып емес, мақсат маңызды.
Конспектіні тренажерде ашу →Тегін, тіркелусіз