Оқу сауаттылығы: ҰБТ-ға дайындық

ҰБТ-дағы форматы: 10 тапсырма (мәтін бойынша тапсырмалар — 10), міндетті пән.

ҰБТ-да әртүрлі ұзындықтағы 3 мәтін және бір дұрыс жауабы бар 10 сұрақ беріледі. Жауаптардың барлығы дерлік мәтінде бар — есіңе түсіру емес, мұқият тауып, салыстыру керек.

Жұмыс реті: 1) сұрақтарды оқыңыз; 2) мәтінді толық оқыңыз; 3) әр сұраққа мәтіннен керек сөйлемді табыңыз; 4) нұсқаларды салыстырып, артығын алып тастаңыз.

Тренажерді ашу: Оқу сауаттылығы →Тегін, тіркелусіз

ҰТО спецификациясының бөлімдері мен тақырыптары

Адам мен табиғат туралы мәтіндер — терминдер, даталар
Баяндауоқиғаларды ретімен айту: алдымен не болды, кейін не болды, немен аяқталды
Сипаттаузаттың, жердің, жануардың белгілері: қандай, қалай көрінеді, қай жерде тіршілік етеді
Пайымдауой → дәлелдер → қорытынды; «өйткені», «сондықтан», «демек» сөздері көрсетеді
Себеп«өйткені», «себебі», «...-ның кесірінен», «...-ның арқасында» сөздерінен кейін іздеңіз
Салдар«сондықтан», «нәтижесінде», «осылай», «міне, сол себепті» сөздерінен кейін іздеңіз
Кейіпкердің пікірі және автордың қорытындысыкейіпкер әңгіменің басында қателесуі мүмкін; негізгі ой — оның соңында келген тұжырымы
Көркем стильбейнелер, эпитеттер, теңеулер, диалогтар — мақсаты сезім мен әсерді жеткізу
Білім, ғылым, тарих және мәдениет туралы мәтіндер — терминдер, даталар
Ғылыми стильдәлдік, терминдер, анықтамалар, эмоция мен баға жоқ; ғылыми-көпшілік — дәл солай, бірақ қарапайымырақ, мысалдармен
Термин және анықтама«X — бұл...», «X деп атайды...», мағынасы сызықша арқылы не жақшада; «X деген не» сұрағының жауабын сонда іздеңіз
Өмірбаянадам өмірі ретімен; сұрақтар — не бұрын болды, қай жаста, қай жерде оқыды
Хронологияоқиғалардың реті; даталарды шетке жазып алыңыз — «бәрінен бұрын не болды» деген сұраққа жауап беру оңай
Факттексеруге болатын нәрсе: дата, сан, орын, атау
Болжам (гипотеза)болжам: «мүмкін», «деп саналады», «ғалымдар болжайды» — дәлелденгенмен бірдей емес
Автордың қорытындысыабзацтың немесе мәтіннің соңындағы жалпылау: «осылай», «сондықтан», «тәжірибе көрсеткендей»
Қалалар, мемлекеттер және қоғам туралы мәтіндер — терминдер, даталар
Публицистикалық стилькең оқырманға қоғам проблемалары туралы: фактілер + баға + шақыру
Ресми іс қағаздар стиліхабарландырулар, ережелер, нұсқаулықтар: нақты мерзімдер, шарттар, кім не істеуге міндетті
Тезисавтор дәлелдейтін негізгі тұжырым
Дәлел (аргумент)тезистің пайдасына келтірілген дәйек: факт, мысал, сан, маманның сөзі
Пікірбаға бар: «ең жақсы», «қауіпті», «менің ойымша», «керек» — оны факт сияқты тексеру мүмкін емес
Автордың ұстанымыпроблемаға көзқарас; бағалауыш сөздерден, кеңестерден және соңғы абзацтан іздеңіз
Проблема → шешіммәтіннің әдеттегі жоспары: не болды, неге, неге әкелді, не істеу керек
Ақпарат көзікім хабарлайды: ресми сайт, маман, қауесет; дереккөздің сенімділігі — БАҚ туралы мәтіндердің жиі тақырыбы

Тренажерді ашу: Оқу сауаттылығы →