Сөйлемдер

Ағылшын тілі · Синтаксис (Syntax)

Ағылшын тіліндегі хабарлы сөйлемде сөз тәртібі қатаң: бастауыш + баяндауыш + толықтауыш + мекен + мезгіл. I met my friend in the park yesterday. Жиілік үстеулері (always, usually, often, sometimes, never) мағыналық етістіктің алдына, бірақ to be етістігінен кейін қойылады: She always gets up early. She is always late.

Мақсаты бойынша сөйлем түрлері: хабарлы (declarative), сұраулы (interrogative), бұйрықты (imperative: Close the door, please) және лепті (exclamatory: What a beautiful day!). Болымсыздық not сөзі мен көмекші етістік арқылы жасалады: I do not know. He did not come. Сөйлемде тек бір болымсыздық болады: I don't know anything немесе I know nothing.

Сұрақтар. Жалпы сұрақ: көмекші етістік + бастауыш + мағыналық етістік — Do you speak English? Did he go home? Арнайы сұрақ: сұрау сөзі алда тұрады — Where did you go? Бастауышқа қойылатын сұрақ do / did көмекшісінсіз құрылады, ал етістік 3-жақ формасында тұрады: Who invented the telephone? Who lives here? Талғамалы сұрақ: Do you like tea or coffee? Бөлшекті сұрақ («құйрық»): You are from Shymkent, aren't you? She can't swim, can she? Ерекше жағдайлар: I am late, aren't I? Let's go, shall we? Open the door, will you?

Құрмалас сөйлемдер. Салалас құрмалас сөйлем тең дәрежелі бөліктерден тұрады (and, but, or, so). Сабақтас құрмалас сөйлемде бағыныңқы бар: мезгіл (when, while, as soon as, until), себеп (because, as, since), шарт (if, unless), қарсылықты (although), мақсат (so that), сондай-ақ анықтауыштық (who, which, that, whose, where) бағыныңқылар. Who адамдарға, which заттарға қатысты, whose тиесілікті, where орынды көрсетеді: The man who lives next door is a doctor. This is the house where I was born.

Төлеу сөз. Автор сөзі өткен шақта тұрса (He said…), бағыныңқыдағы шақ артқа жылжиды: am / is → was, do → did, did және have done → had done, will → would, can → could. Есімдіктер мен уақыт көрсеткіштері өзгереді: tomorrow → the next day, yesterday → the day before, now → then, here → there. Жанама сұрақта сөз тәртібі тура: He asked me where I lived. He asked if I liked tea. Өтініштер мен бұйрықтар инфинитивпен беріледі: She told me to wait. The teacher told us not to talk.

Ең бастысы

Тесттегі тұзақ

Жанама сұрақта көмекші етістік те, инверсия да жоғалады: where did I live емес, He asked where I lived. did бар нұсқа жауаптардың арасында міндетті түрде болады — ол дәл осы ережені тексереді.

Өзіңді тексер

1. бір дұрыс жауап

Choose the sentence with the correct word order.

  1. A. She always gets up at seven.
  2. B. She gets always up at seven.
  3. C. Always she gets up at seven.
  4. D. She gets up at seven always.
Жауап пен талдауды көрсету

Дұрыс жауап: A

Талдау: Жиілік үстеулері (always, often, usually, never) мағыналық етістіктің алдына қойылады: She always gets up. To be етістігімен — одан кейін: She is always late.

2. бір дұрыс жауап

Choose the correct question.

  1. A. Where did you go yesterday?
  2. B. Where you went yesterday?
  3. C. Where did you went yesterday?
  4. D. Where went you yesterday?
Жауап пен талдауды көрсету

Дұрыс жауап: A

Талдау: Past Simple шағындағы сұрақ: сұрау сөзі + did + бастауыш + етістіктің бастапқы формасы. Did сөзінен кейін өткен шақ формасы (went) керек емес.

3. бір дұрыс жауап

Choose the correct form: Who ___ the telephone?

  1. A. invented
  2. B. did invent
  3. C. did invented
  4. D. was invent
Жауап пен талдауды көрсету

Дұрыс жауап: A

Талдау: Бастауышқа қойылатын сұрақ (кім істеді?) did көмекші етістігінсіз құрылады: Who invented …? Толықтауышқа қойылатын сұрақпен салыстырыңыз: What did Bell invent?

Конспектіні тренажерде ашу →Тегін, тіркелусіз