Соғыстан кейінгі КСРО: «жылымық», «тоқырау», қайта құру, ыдырау
Дүниежүзі тарихы · ХХ ғасырдың екінші жартысындағы әлем
Соғыстан кейін КСРО-да шаруашылық қалпына келтірілді, бірақ әміршіл-әкімшіл жүйе нығайды: жаңа қуғын-сүргін, ғылым мен мәдениетті қатаң бақылау. Сталин өлгеннен кейін (1953 ж.*) Н. Хрущев партияның XX съезінде (1956 ж.*) жеке басқа табынуды айыптады. «Жылымық» басталды: қуғын-сүргінге ұшырағандарды ақтау, тың игеру, ғарыштағы табыстар, тұрғын үй құрылысы, бірақ сәтсіз шаруашылық эксперименттер де болды.
Л. Брежнев тұсында (1964–1982 жж.*) «тоқырау» дәуірі келді: номенклатура үшін тұрақтылық, бірақ экономиканың өсуінің баяулауы, технологиялардағы артта қалушылық, тауар тапшылығы, мұнай сатуға тәуелділік. Экономика реформалары (1965 жылғы Косыгин реформасы*) нәтиже бермеді, өйткені нарық пен бәсекесіз жоспарлы жүйе сақталды.
М. Горбачев (1985 жылдан*) қайта құруды бастады: жариялылық, демократияландыру, нарықтық реформаларға әрекет, сыртқы саясаттағы «жаңа саяси ойлау» (ашықтық, қаруды қысқарту, Ауғанстаннан кету). Алайда экономика нашарлап, ұлттық қақтығыстар шиеленісті, одақтас республикалар егемендік жариялады. Тамыз бүлігі (1991 ж.*) сәтсіз аяқталғаннан кейін КСРО ыдырады; 1991 жылғы 8 желтоқсанда* Ресей, Украина және Беларусь көшбасшылары Беловеж келісімдеріне, ал 1991 жылғы 21 желтоқсанда* Алматыда ТМД-ны құру туралы декларацияға қол қойды.
Ең бастысы
- 1953 ж.* — Сталиннің өлімі; 1956 ж.* — XX съезд, жеке басқа табынуды айыптау.
- «Жылымық» (Хрущев), «тоқырау» (Брежнев).
- Қайта құру (Горбачев, 1985 жылдан*): жариялылық, «жаңа ойлау».
- Реформалардың сәтсіздік себебі — нарықсыз жоспарлы жүйе.
- 1991 ж. — КСРО-ның ыдырауы, ТМД-ның құрылуы.
Тесттегі тұзақ
Сталинге табынуды Горбачев емес, Хрущев айыптады (1956). ТМД-ны құру туралы декларацияға АЛМАТЫДА қол қойылды.
Өзіңді тексер
1. бір дұрыс жауап
1992 жылғы Маастрихт келісімдері негізін қалаған ұйым
- A. Еуропалық одақ
- B. НАТО
- C. Экономикалық өзара көмек кеңесі
- D. Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы
Жауап пен талдауды көрсету
Дұрыс жауап: A
Талдау: ҰТО «100 дата»: 1992 ж. — Маастрихт, Еуропалық одақтың құрылуы (болашақта бірыңғай еуро валютасымен). ТМД 1991 ж. құрылды.
2. бір дұрыс жауап
2010–2011 жылдардағы «Араб көктемі» басталған ел
- A. Тунис
- B. Ирак
- C. Сирия
- D. Сауд Арабиясы
Жауап пен талдауды көрсету
Дұрыс жауап: A
Талдау: ҰТО «100 дата»: Тунис, Египет, Ливиядағы революциялар. Алғашқы болып 2010 ж. желтоқсанда Тунис революциясы басталды.
3. сәйкестік
Әскери-саяси блок пен оның құрылған жылы арасындағы сәйкестікті анықтаңыз
- A. НАТО
- B. Варшава шарты ұйымы
- 1. 1949
- 2. 1955
- 3. 1945
- 4. 1991
Жауап пен талдауды көрсету
Дұрыс жауап: A — 1, B — 2
Талдау: ҰТО «100 дата»: НАТО — 1949, ВШҰ — 1955 (ГФР-дің НАТО-ға кіруіне КСРО-ның жауабы). 1991 ж. ВШҰ таратылды.
Конспектіні тренажерде ашу →Тегін, тіркелусіз