Осман империясы: әлсіреу және Танзимат реформалары

Дүниежүзі тарихы · Жаңа заман

XVII ғасырдың соңынан бастап Осман империясы әлсіреді: Аустрия және Ресеймен соғыстардағы жеңілістер (1774 жылғы Күшік-Қайнаржы бітімі*), сыбайлас жемқорлық, әскер мен шаруашылықтың артта қалуы, Балқандағы христиан халықтарының ұлттық көтерілістері (Греция 1830 жылы* тәуелсіздік алды). Еуропалық державалар оны «Еуропаның ауру адамы» деп атап, оның мұрасы туралы дауласты («Шығыс мәселесі»).

Империяны құтқару үшін сұлтандар реформалар жүргізді. Танзимат («ретке келтіру», 1839–1876 жж.) Гүлхане хатт-и шерифінен басталды: дініне қарамастан барлық бағыныштылардың өмірі, ары мен мүлкіне кепілдік, салықтарды ретке келтіру, жаңышарлардың орнына рекрут әскері (оларды 1826 жылы-ақ* жойған), зайырлы мектептер, жаңа соттар. 1876 жылы* алғашқы Конституция («Мидхат конституциясы») қабылданды, бірақ сұлтан Абдул-Хамид II* көп ұзамай оны жойды.

Танзимат нәтижелері: империя ішінара жаңғырды, бірақ экономика еуропалық қарыздарға тәуелді болып қалды (1875 жылы* — қаржылық банкроттық). 1877–1878 жылдардағы орыс-түрік соғысынан* кейін Берлин конгресі (1878 ж.) Сербияның, Черногорияның және Румынияның тәуелсіздігін мойындады.

Ең бастысы

Тесттегі тұзақ

Танзимат — Иранның немесе Мысырдың емес, ОСМАН империясының реформалары (1839–1876). Жаңышарлар 1826 жылы*, Танзиматқа дейін жойылды.

Өзіңді тексер

1. бір дұрыс жауап

Азамат соғысы (1861–1865) жылдарындағы құлдарды азат ету туралы жарлыққа қол қойған АҚШ президенті

  1. A. Авраам Линкольн
  2. B. Джордж Вашингтон
  3. C. Томас Джефферсон
  4. D. Теодор Рузвельт
Жауап пен талдауды көрсету

Дұрыс жауап: A

Талдау: Авраам Линкольн; Азат ету туралы жарлық — 1863 ж., Конституцияға 13-түзету құлдықты түпкілікті жойды (1865).

2. бір дұрыс жауап

1853–1856 жылдардағы Қырым соғысының нәтижесі

  1. A. Ресейдің Осман империясы, Ұлыбритания, Франция және Сардиния коалициясынан жеңілуі
  2. B. Ресейдің жеңісі және Константинопольді алуы
  3. C. Осман империясының ыдырауы
  4. D. Германияның бірігуі
Жауап пен талдауды көрсету

Дұрыс жауап: A

Талдау: 1856 жылғы Париж бітімі бойынша Ресей Қара теңізде флот ұстау құқығынан айырылды. Жеңіліс елдің артта қалғанын көрсетіп, II Александр реформаларына түрткі болды.

3. бір дұрыс жауап

Ресейде крепостнойлық құқықты жою туралы манифеске (1861) қол қойған

  1. A. II Александр
  2. B. I Николай
  3. C. I Петр
  4. D. II Николай
Жауап пен талдауды көрсету

Дұрыс жауап: A

Талдау: ҰТО «100 дата»: 1861 ж. II Александрды «Азат етуші патша» деп атайды. I Николай декабристер көтерілісін басып тастады (1825).

Конспектіні тренажерде ашу →Тегін, тіркелусіз